Home » Nieuws » Historisch Zwijndrecht: vlas met een bronzen randje

Historisch Zwijndrecht: vlas met een bronzen randje

Historisch Zwijndrecht: vlas met een bronzen randje

De Zwijndrechtse Waard stond van oudsher bekend om zijn vruchtbare gronden. Niet voor niets kon het gebied daarom uitgroeien tot moestuin van steden als Dordrecht, Gorinchem en Rotterdam. Met de komst van de stoomboot en de stoomtrein genoten de Zwijndrechtse producten uit de overheerlijke moestuinen zelfs buiten Nederland bekendheid. Een ander beroemd product van de landerijen in de Zwijndrechtse waard was vlas. Met dit gewas, een plant met een lange stengel en blauwe of witte bloemetjes, kon linnen gemaakt worden (uit de stengel) en daarnaast ook lijnzaadolie (uit de zaden). Dit verklaart ook waarom er in de Zwijndrechtse Waard een aantal oliemolens waren gelegen. Deze waren namelijk nodig om uit de zaden de olie te persen. Op die manier stond de vlas aan de basis voor een aantal Zwijndrechtse bedrijven in de chemische sector. Verreweg het grootste deel van de zaden gingen echter naar de (vele) oliemolens in Dordrecht.

In een beschrijving van de Zwijndrechtse Waard uit 1848 werd bijzondere aandacht gegeven aan de vlasserij, die, volgens de schrijver, ‘nergens in ons vaderland met beter gevolg wordt uitgeoefend.’ De vlas was zelfs ‘buitenlands vermaard en in verscheidene streken in Europa gevraagd.’ Hoewel in de loop van de negentiende eeuw de Hollandse vlasserij in de verdrukking kwam als gevolg van de concurrentie uit andere Europese landen, bleek in de Zwijndrechtse Waard de vlasindustrie nog heel levendig. Vooral in Heerjansdam, Groote en Kleine Lindt, alsmede Rijsoord en Hendrik-Ido-Ambacht werd op grote schaal vlas verbouwd en verwerkt in een aantal grote vlasboerderijen, waarvan sommige nog steeds bestaan. Ook aan de overkant van de Waal – wat we nu IJselmonde noemen – was op grote schaal vlasteelt. In 1889 kreeg een Zwijndrechtse vlasboer nationale en internationale bekendheid. De heer Jan van der Poel, die vooral landerijen in Groote Lindt had, werd namelijk uitverkoren om met twee andere toonaangevende vlasboeren, namens de ‘Nederlandsche Maatschappij tot bevordering der Vlasindustrie’ naar Riga af te reizen, om daar het vlas in de velden te beoordelen alvorens tot een importregeling voor het zaaigoed met de Russen – Riga behoorde toen tot het Russische Rijk – te komen. Een enorme verantwoordelijkheid! De reis werd gelukkig een groot succes en het leverde Van der Poel bij terugkomst prompt een benoeming op tot erelid. In datzelfde jaar kreeg hij met zijn vlasproduct ook internationale bekendheid door een bronzen medaille te behalen in de categorie landbouwopbrengsten bij de Wereldtentoonstellingen in Parijs. Deze tentoonstellingen waren zeer toonaangevend. Dat de heer Van der Poel hier een medaille wist weg te halen, mag gezien worden als iets unieks, omdat in deze tijd de Nederlandse landbouw achter liep op de andere Europese landen.

Net als aan de tuinderswereld, kwam ook aan de vlasteelt in Zwijndrecht halverwege de twintigste eeuw een eind als gevolg van de grootschalige woningbouw. Ook wereldwijd kwam de vlasteelt in de verdrukking met de opkomst van allerlei synthetische vezels, die veel makkelijker te bewerken waren. Vanaf die tijd komen we in winkels dan ook nauwelijks meer de stof ‘linnen’ tegen.

Door: Maurice de Jongh

Privacy | Cookies    © 2021 Uitgeverij De Brug - Xebius Media Groep

Ontvang elke week het laatste nieuws en De Brug per mail
Meld u aan voor de digitale nieuwsbrief van Weekblad De Brug en ontvangt elke week de edities in uw mailbox.
Ontvang elke week het laatste nieuws en De Brug per mail
Meld u aan voor de digitale nieuwsbrief van Weekblad De Brug en ontvangt elke week de edities in uw mailbox.
Terug naar boven.