Home » Nieuws » Kerstmis in Kunst en Cultuur

Kerstmis in Kunst en Cultuur

Kerstmis in Kunst en Cultuur

Invloeden van Kerstmis door de eeuwen heen in Kunst en Cultuur.

Kerstmis wordt door veel mensen op een andere manier beleefd. Voor de één is het het vieren van de geboorte van Jezus Christus en voor de ander de Kerstman met zijn slee met rendieren. De kerstboom staat wel altijd op de agenda van de kerstdagen. Nu is de dag dat Sinterklaas weer naar Spanje is, het startsignaal om massaal zo’n groene Nordmann of spar in huis te halen. Al heel lang staat de maand december in het teken van de ‘Kerst’ en heeft het daardoor ook veel invloed op kunst door de eeuwen heen. Daarnaast heeft het ook zijn eigen cultuur gecreëerd. Een manier van vieren die steeds verder wordt uitgebreid door nieuwe, vaak technische, mogelijkheden.

Kerstmis Cultuur
In huiselijke kring werd, in vervlogen jaren, bij kaarslicht het kerstverhaal voorgelezen. Tegen de helft van de vorige eeuw werden er bioscoopfilms met kerstmis als onderliggend thema gemaakt. Iets wat tot op de dag van vandaag nog gebeurd of wordt herhaald op TV. Na de kerstverlichting met echte kaarsjes kwamen de altijd in de knoop rakende, door één kapot lampje niet meer werkende, slingers in de boom. Dit laatste heeft weer geleid tot tuin- en straatversieringen die soms op een landingsbaan van een vliegveld zijn gaan lijken. Toch is het gezamenlijke gezin/familie bijeenzijn gebleven, evenals de kerstgedachte in de donkere laatste maand van het jaar, tradities die al generaties stand houden.

Geschiedenis van de boom
In vroeger tijden dacht men dat 21 december de kortste dag van het jaar was. Vanaf die datum haalden de mensen allerlei groen in huis om de midwinterperiode te versieren. Kerstbomen waren er nog niet in Nederland. Er werden wel groene takken in een vaas gezet, of men bond ze bij elkaar als een krans. De eerste vermelding van een kerstboom komt uit 1842 en werd door Duitse immigranten en prinsessen hierheen gebracht.

Kerstmis en kunst
Aan het begin van onze jaartelling waren 99 procent van de kunstuitingen gebaseerd op religie. Zowel in de schilderkunst als beeldhouwwerken werden die op talloze manieren weergegeven. Ook Rembrandt heeft verschillende meesterwerken hieraan gewijd. De beeldende kunst staat al lang niet meer in dienst van de kerk. Maar voor veel kunstenaars is het ook heden ten dage nog een inspiratiebron. In het boek ‘Kunst zonder kerk’, van Joost de Wal staat onder andere: “in de twintigste eeuw is er nauwelijks een stroming te noemen waarin een kunstenaar zich niet, op een of andere wijze en op eigen initiatief, tot christelijke thema’s voelt aangetrokken.”

Een samensmelting
Men is van mening dat ons huidige Kerstmis is ontstaan door het samengaan van verschillende vieringen. In de eerste plaats de geboorte van Jezus Christus, maar ook al eeuwenlang, al in de tijd van de Germanen, vierden mensen een periode waarin ze even konden bijkomen in de winter. Daarbij is de Kerstman gekomen. In de kunst worden deze elementen echter duidelijk van elkaar gescheiden.

Tekst: Wim Uithol

Privacy | Cookies    © 2018 Uitgeverij De Brug - Xebius Media Groep

Terug naar boven.