Spoorkrekels zingen altijd uit spleten in de grond, hier tussen de stoeptegels (en twee peuken...).
Spoorkrekels zingen altijd uit spleten in de grond, hier tussen de stoeptegels (en twee peuken...).

Zingende spoorkrekels rond Kijfhoek

Kunst en cultuur

Sinds dit jaar is er een opvallend nieuwe soort in de regio bekend: spoorkrekel. Deze zeldzame soort werd pas voor het eerst in 2010 in Nederland opgemerkt. Toen op het spoor bij station Ede-Wageningen, zodat deze nieuwe soort de naam spoorkrekel kreeg. Ook in andere omliggende landen dook de soort recent op en meestal ook op spoorwegterreinen, zodat de soortnaam voor de hand lag.

Zoals ik hier al eerder geschreven heb, is er nogal eens wat spraakverwarring over sprinkhanen en krekels. Het gezoem en geratel wat je vooral overdag in het gras hoort, is allemaal afkomstig van sprinkhanen. Je kan hier tussen de 10 en 15 soorten sprinkhanen tegenkomen, waarvan ook enkele in de bebouwde kom. Dat is onder andere de grote groene sabelsprinkhaan die zich ook regelmatig in de avonduren laat horen. Krekels zijn echter een stuk zeldzamer en komen hier maar heel sporadisch voor, en dan alleen de huiskrekel. Krekels zijn in tegenstelling tot sprinkhanen altijd donker, zingen vrijwel uitsluitend ’s avonds, zijn veel platter en hebben de vleugels op de bovenkant van het lijf. Het geluid klinkt ook veel helderder en is duidelijk onderscheid van het gekras van de normale sprinkhanen.

De aanwezigheid van spoorkrekels in de regio viel dan ook gelijk op, niet minder ook omdat ze voor het eerst op rangeerterrein Kijfhoek werden ontdekt. Vanaf de rand van het terrein waren ze maar net te horen. De plek was niet geheel onverwacht natuurlijk, want dagelijks passeren daar vele treinen. Het geluid klinkt echter niet ver en het terrein is ontoegankelijk, dus het zou zomaar kunnen dat ze er al jaren zitten… Het geval wil echter dat naast het feit dat ze dit jaar op het rangeerterrein zijn gehoord, ze ook op veel plekken in de omgeving opduiken. Plekken waar ze zijn gehoord zijn het Waalbos, langs de Devel, in akkers langs de Lindeweg en zelfs langs de Pruimendijk. Allemaal in de omgeving van het spoor dus, maar jonge (spoor)krekels hebben in hun eerste dagen vleugels en kunnen zich zodoende over grotere afstanden verplaatsen. Op veel plaatsen in de buurt van Kijfhoek kan je nu dus met name ’s avonds de heldere krekelzang horen, een herhalende zang van enkele ratels per seconden. Zien zal je de diertjes niet zo snel, want ze leven met name in de grond. De zingende dieren zaten meestal te zingen in scheuren in de bodem door de droogte, maar op het spoor zitten ze natuurlijk tussen de keien te zingen.

Het feit dat spoorkrekels vrijwel altijd wel op het spoor opduiken wijst erop dat ze waarschijnlijk al liftend met treinen zich verder naar het noorden verspreiden. Bovendien kunnen ze zich hier steeds beter handhaven door de hogere temperaturen. Let dus op de komende tijd of je geen spoorkrekels hoort, want het is een bijzonder fenomeen en in de rest van Nederland is de soort nog niet bekend (behalve dus Station Ede-Wageningen). In Ambacht heb ik ze helaas nog niet kunnen vinden, maar dat lijkt slechts een kwestie van tijd te moeten zijn.

Heeft u vragen, zelf wat onbekends gezien of andere opmerkingen? Mail me gerust:
cornelisfokker@gmail.com.