Gottfrid van Eck, Juul Beerda en Jiska ter Bals van het trio Wilde Eend. Foto: Jaap Berends
Gottfrid van Eck, Juul Beerda en Jiska ter Bals van het trio Wilde Eend. Foto: Jaap Berends

Trio Wilde Eend zet de toon in De Open Hof

Kunst en cultuur

Op zaterdag 16 september geeft het trio Wilde Eend een concert in De Open Hof, Schildmanstraat 72A in Hendrik-Ido-Ambacht om 20.00 uur. De kerkdeur is open vanaf 19.30 uur en de entree is gratis. Wij stellen een aantal vragen aan Gottfrid van Eck, verteller/klarinettist van trio Wilde Eend:

Jullie trio heet: Wilde Eend. Waar komt die naam vandaan?
Het begon ooit met de Jiddische naam ‘Vilde Katshke’ naar aanleiding van een liedje over een wilde eend dat ik grappig vond. Het is een delicatesse uit de Joodse keuken. Die Jiddische naam werd meestal verkeerd uitgesproken, daarom koos ik voor de Nederlandse versie. Later kwam ik erachter dat er zo’n een tot twee miljoen wilde eenden vanuit Rusland, Oekraïne en Polen jaarlijks naar Nederland vliegen om hier te overwinteren. Aangezien onze muziek uit die streken komt, werd deze trekvogel een mooi symbool.

Kun je iets meer vertellen over de muziek die jullie maken?
We begonnen in 1998 met louter traditionele klezmer en Jiddische muziek, oftewel: de feestelijke en melancholische muziek uit Oost-Europa waar tot de Tweede Wereldoorlog miljoenen Jiddisch-sprekende joden woonden. Later kwamen daar vergelijkbare stijlen bij: muziek uit Armenië en Balkan-landen zoals Roemenië, Bulgarije, Griekenland en Macedonië, eigen composities en muziek van de Amerikaans-joodse componist John Zorn.

Waar komen de verhalen vandaan die worden verteld?
De verhalen komen vaak uit dezelfde bron als de klezmermuziek en Jiddische liederen. Veelal zijn het chassidisch-joodse verhalen die mondeling werden overgeleverd en later op schrift zijn gesteld. Verhalen uit een grotendeels verdwenen wereld, waarin vaak grote levenswijsheid schuilt en een manier van geloven die voor mij herkenbaar en dichtbij voelt.

Wil je iets vertellen over jullie samenwerking en het ontstaan van jullie trio?
Sinds het jaar van ontstaan (1998) zijn er diverse bandwisselingen geweest, maar de basis is nog altijd hetzelfde: viool, klarinet en accordeon. Belangrijk is dat we als muzikanten een klik hebben met deze volksmuziek en met elkaar.

Wil je het trio aan ons voorstellen?
Juul Beerda is de accordeonist in het trio. Hij heeft conservatorium in Hilversum afgerond. Begonnen als klassiek musicus is hij later meer jazz en volksmuziek gaan spelen. Violiste Jiska ter Bals is van huis uit klassiek geschoold aan het conservatorium van Amsterdam, maar al tijdens haar studie maakte ze uitstapjes richting tango en klezmer. Ikzelf (Gottfrid van Eck) ben geschoold als theoloog, maar al 25 jaar bezig met joodse verhalen verzamelen, bewerken en vertellen. Daarnaast ben ik klarinettist en heb me al zeker drie decennia grondig verdiept in joodse klezmer. Ik volgde ook drie jaar een opleiding lichte muziek in Amsterdam.

Plezier om bij te huilen en verdriet om op te dansen. Vertel eens wat meer hierover?
Dat is natuurlijk een grapje. De Jiddische muziek die we spelen is meestal feest- en bruiloftsmuziek, maar desondanks zit er altijd een melancholische ondertoon in. Dat heeft te maken met bepaalde toonladers die droevig in de oren klinken. Juist die dubbelheid maakt de muziek zo interessant. Het is nooit alleen maar uitbundige vreugde.

Kun je vast een tipje van de sluier optillen over het concert dat jullie op 16 september geven in De Open Hof?
We sluiten met onze verhalen aan bij het jaarthema van de kerk: Ga mee! Daarom zullen we enkele reisverhalen vertellen en een muzikale rondreis maken. Eigenlijk zijn wij mensen altijd onderweg, onze levensreis kun je zien als een soort pelgrimage. Met enerzijds bijzondere avonturen en nieuwe ontdekkingen, maar daarnaast ook met gevaren en hindernissen op ons pad. Welke keuzes maken we op onze levensweg? Waar vertrouwen we op? Wat geeft ons houvast?

Tekst: ds. Antoinette van der Wel