Volwassen houtduiven zijn goed te herkennen aan de witte vlek in de nek, die jonge houtduiven nog niet hebben.
Volwassen houtduiven zijn goed te herkennen aan de witte vlek in de nek, die jonge houtduiven nog niet hebben.

Koerende houtduiven met vijf lettergrepen

Regio - In onze regio kan je twee soorten duiven algemeen tegenkomen: Turkse tortel en houtduif. De houtduif is een stuk groter dan Turkse tortel en bovendien blauwgrijs van kleur, met een opvallend wit vlek in de nek. Turkse tortels zijn een stukje kleiner en zijn licht beigegrijs van kleur, met juist een zwart streepje in de nek. Zeker in de ochtend zijn beide duiven nu ook volop te horen, waarbij ze een typisch koerend geluid maken. Dit geluid maken ze door diep in te ademen en vervolgens de lucht door hun neusgaten naar buiten te persen, waardoor de kenmerkende klank ontstaan. Min of meer gelijk aan de werking van een doedelzak.

Ondanks dat ze op dezelfde manier koeren, is er wel een belangrijk verschil tussen de zang van houtduif en Turkse tortel. Turkse tortels koeren namelijk met drie lettergrepen, terwijl de zang van houtduiven uit vijf lettergrepen bestaat. Tel maar na! Naast het koerende geluid maken houtduiven ook baltsvluchten om hun territorium af te bakenen. Vanaf een hoog punt vliegen ze luidruchtig vleugelklappend omhoog, waarna ze in de lucht met hun vleugels en staart gespreid weer sierlijk omlaag zweven. Deze baltsvluchten kunnen ze meerdere malen achter elkaar herhalen.

Houtduiven komen vrijwel overal voor, als er maar bomen staan om in te broeden. Alleen in echt boomloze landschappen ontbreekt de soort, terwijl ze soms ook nog andere constructies kunnen gebruiken om een nest te maken. Het nest van houtduiven stelt heel weinig voor, het zijn vaak wat takjes in de vork van een boom, waar altijd maar twee eitjes in worden gelegd. In enkele gevallen is het een wat groter nest, maar ondanks het formaat van de vogel ziet het er wat schraal uit. Mocht het nest mislukken, dan kunnen ze ook heel makkelijk weer een nieuwe poging doen. Dat doen ze dan ook regelmatig, soms zelfs omdat het nest gewoon uit de boom gevallen is. Omdat ze al vroeg in het jaar beginnen met de eerste poging en eigenlijk het hele jaar kunnen doorgaan, lukt het ze meestal wel om uiteindelijk een nestje met jongen groot te krijgen.

Het aantal en de verspreiding van houtduiven is de laatste jaren behoorlijk veranderd. Tegenwoordig zijn met name in steden en dorpen hoge dichtheden aanwezig, terwijl ze op en rond het platteland sterk zijn afgenomen. Omdat veel minder graan wordt geteeld dan vroeger en de oogst veel efficiƫnter is, blijven er steeds minder zaden beschikbaar voor houtduiven en andere soorten. Dat is ongunstig voor houtduiven, die afhankelijk zijn van zaden en sterk hebben geprofiteerd van de landbouw in Nederland. Ondanks dat de aantallen zijn afgenomen, kunnen ze op sommige akkers nog steeds wel een graantje meepikken. Daarvoor vliegen ze soms wel meerdere kilometers. Omdat ze in hun krop de zaden kunnen opslaan, kunnen ze op grote afstand voedsel halen voor de jongen. De meeste houtduiven zijn nu nog echter vooral bezig met het afbakenen van hun territorium, en dus met name aan het baltsen. Tellen geblazen dus!

Heeft u vragen, zelf wat onbekends gezien of andere opmerkingen? Mail me gerust:
cornelisfokker@gmail.com