Op het kerkpad 3
Ik wil u dit keer opnieuw iets vertellen over het kerkelijk leven in Ambacht in vroeger tijden.
Sint Antonishuysje
In De Brug van 18 maart jl. heb ik iets geschreven over de vroegste geschiedenis van de Dorpskerk. Er was echter in deze omgeving vroeger nog een bedehuis. Op een heel oude topografische kaart van de heerlijkheid Ridderkerk uit 1722 staat iets ten noorden van de Oostendam, juist voorbij onze gemeentegrens, in de Riederwaard, een huisje getekend met het bijschrift St. Antonis huysje. Waarschijnlijk betreft het hier een kapelletje dat aan het begin van de Molendijk stond. Dit moet ongeveer op de plaats zijn geweest waar tegenwoordig de Paradijshoeve staat. Van dit gebouwtje weten we verder niets af.
Klooster Eemsteyn
In dit overzicht moet ook het klooster Eemsteyn worden genoemd. Het heeft tussen ca 1430 en 1572 in de buurt van het Kijfhoekkerkje gestaan, thans Zwijndrechts grondgebied. De naam van de Munnikensteeg herinnert ons er nog aan. Het klooster kent een lange geschiedenis. Ooit heeft het klooster met die naam in de Grote Waard gestaan bij het dorpje Eemkerk, waar nu de Biesbosch ligt. Als gevolg van de Sint Elisabethsvloed zijn Eemkerk en het klooster verloren gegaan. Een deel van de inboedel is toen behouden, waaronder het doopvont, dat tegenwoordig, na veel omzwervingen, in de RK-kerk van Papendrecht staat. In 1435 Is het klooster herbouwd in de buurt van het Kijfhoekkerkje .Rond 1570 vielen talloze Hollandse en Zeeuwse kloosters ten prooi aan de oorlogshandelingen van de geuzen en de Spaanse troepen. Dat gold in 1572 ook het klooster Eemsteyn, dat in genoemd jaar werd verwoest. 1572 was voor onze regio een belangrijk jaar, zoals we t.z.t. nog zullen zien.
Kerkpad
Weet u wat een kerkpad is? Bepaalde paden door het landschap werden vroeger vooral ’s zondags gebruikt om naar de kerk te gaan als er geen gewone weg tussen de woonplek en de kerk was, dan wel dat men anders een heel grote omweg moest maken om de kerk te bereiken. Via het kerkpad liep men vaak noodgedwongen dwars door het landschap, zonder dat de doorgang geweigerd kon worden wegens het ontbreken van een recht van overpad. Veel van dat soort paden zijn verdwenen, o.a. wegens de aanleg van nieuwe woonwijken. Op een oude luchtfoto van ons dorp is een pad te zien, dat ergens bij de Langeweg begon (ter hoogte van het vroegere buurtschap De Baak, nabij het bedrijf van Amesz auto’s), dwars door het polderland liep en schuin tegenover de Dorpskerk uitkwam. Ik weet het niet zeker, maar dat zou vroeger zomaar eens een kerkpad kunnen zijn geweest, waarmee mensen vanaf de Langeweg en de Baak de Dorpskerk konden bereiken.
In de volgende aflevering van het Kerkpad hoop ik te vertellen hoe de Reformatie hier tot stand is gekomen.
Arie Verhoeven