De wortels van de Lindt

Hoewel we het gebied waarin wij wonen de Zwijndrechtse Waard noemen, komt de naam Zwijndrecht in de geschiedenis van deze omgeving minder vaak voor, op enkele bronnen uit de elfde en twaalfde eeuw na. Zo werd het gebied vanaf de veertiende eeuw vooral Schobbelands Ambacht genoemd, naar één van de (her)bedijkers en ambachtsheren in dit gebied. Ook het dorp, waarvan het centrum tussen de Oude Kerk en het Veerplein gelegen was, werd vaker aangeduid met ‘t Veer. Hiermee werd uiteraard verwezen naar de belangrijke veerdienst naar Dordrecht. Zo kennen we de nodige alternatieven voor Zwijndrecht. Hoe anders is dat bij de Lindt? Niet alleen verwijzen de Lindtse Kerk, de Lindtsedijk, de oude dorpskernen Groote en Kleine Lindt en natuurlijk de voetbalclub Groote Lindt naar dit woord, maar ook kennen we diverse families met de achternaam Van de Lindt of Uyterlinde. Dit alles wijst op een zeer oude verbintenis tussen dit woord en het gebied waarin wij leven. Waar komt het woord ‘Lindt’ toch vandaan?

Een oerboom

Gelegen langs de Devel, op de kruising van de Munnikensteeg met de Lindeweg (alweer een verwijzing), vinden we het antwoord op deze vraag. Een rondlopend hek beschermt een zeer oude locatie met daarop een speciale boom: de Koningslinde. Hoewel de huidige boom slechts enkele tientallen jaren oud is, moet op deze plek al in de dertiende eeuw een voorloper hebben gestaan. Vanaf Heerjansdam tot aan Groote Lindt in afstand gemeten, staat deze boom precies in het midden. Het is daarmee goed mogelijk dat de ‘oerlinde’ een belangrijke en centrale plaats in de wijde omgeving aanduidde.

‘Zelfs de ambachtsheren uit de veertiende eeuw bewonderden deze plek’

Het is bekend dat er in de middeleeuwen ‘gerechtslindebomen’ waren: plaatsen waar belangrijke vergaderingen of rechtszaken werden gehouden en waar ook straffen werden uitgevoerd. In een tijd zonder (grootschalige) dijken en dammen moet men op dit geïsoleerde eiland, ingeklemd tussen de Devel en de Oude Maas, deze koningslinde gebruikt hebben als bestuurlijk en gerechtelijk centrum. Vanaf de veertiende eeuw stond de oerboom met een smal wandelpad bovendien in verbinding met het ambachtsheerlijke erf, waar later de buitenplaats Nederhoven verrees. Aan de overkant werd halverwege de vijftiende eeuw het nieuwe klooster Eemstein gebouwd, van waaruit de monniken meer dan een eeuw hun stempel op het landschap en de omgeving drukten.

Respect

Dat ambachtsheren en kloosters kozen voor deze plekken dicht bij die eeuwenoude gerechtslinde, geeft aan hoe belangrijk deze locatie moet zijn geweest. We weten dat het gebied al in 1291 met ‘Linde’ werd aangeduid, maar er zijn aanwijzingen dat de benaming nog ouder is. Zo trouwde in 1200 Bastiaantje van de Lindt met de eerste Daniël van de Merwede, een vooraanstaande Dordtse edelman, eigenaar van het later gebouwde huis te Merwede. De Lindt heeft daarmee dus een oeroude en tastbare geschiedenis, evenals de boom. Beiden moeten we dan ook met alle respect behandelen! (Bron: L.J. Pons)

Door: Maurice de Jongh