Vraag om vierde partij in college

De mogelijkheid onderzoeken van een vierde partij in het college én de zondagsrust zijn punten die voorlopige de vorming van wederom een college van SGP/CU, CDA en Gemeente Belangen in de weg staan. Dat bleek vorige week aan het einde van een openbare bijeenkomst van informateur Evert Jan Nieuwenhuis en de gemeenteraad.

Voor het eerst nam na de verkiezingen niet de grootste partij (SGP/CU) het voortouw in de vorming van een college maar voerde informateur Nieuwenhuis (in het dagelijks elven burgemeester van Waddinxveen) gesprekken met alle acht partijen. De informateur had eerder van hen de opdracht gekregen om de verschillende combinatiemogelijkheden te onderzoeken om een stabiel en herkenbaar college te vormen voor de komende vier jaren. Alle fracties hebben bij de informateur aangegeven dat ze met bijna iedereen zouden willen samenwerken. Maar de partijen hebben daarbij ook aangegeven dat sommige combinaties niet realistisch en geloofwaardig zouden zijn, omdat standpunten lijnrecht tegenover elkaar staan. De zondagsrust is daarbij een knelpunt en soms ook een breekpunt. Nijenhuis hield in het midden om welke partijen het gaat maar een aantal partijen sluiten samenwerking met SGP/CU uit zolang deze fractie vasthoudt aan de zondagsrust. Tegelijkertijd is dit voor SGP/CU een principieel punt, waar de partij niet van kan of wil afwijken.

Meerdere fracties hebben ook zorgen over een samenwerking met Realistisch Ambacht, omdat zij andere opvattingen hebben over bijvoorbeeld de energietransitie en het recycletarief. Dit alles heeft effect op de voorkeurscoalities van partijen. “Samenwerken raakt niet alleen aan inhoud maar ook aan relatie. Vertrouwen is een basisvoorwaarde voor een vruchtbare samenwerking”, aldus Nieuwenhuis.
Alles bij elkaar genomen blijkt een coalitie zonder de christelijke partijen niet op de voorkeur van de meerderheid te kunnen rekenen. De variant van de huidige coalitie SGP/CU, CDA en Gemeente Belangen aanvullen met een vierde partij blijkt volgens hem niet realistisch vanwege de te uiteenlopende standpunten of zelfs breekpunten van partijen. Denk daarbij ook weer aan de zondagsrust, die – in de woorden van Nijenhuis – “partijen zwaar op de maag ligt”. Dan blijft volgens de informateur dus alleen de mogelijkheid over om de huidige coalitie van SP/CU, Gemeente Belangen en CDA voort te zetten. “Ik heb alles overwogen maar dan zie ik geen andere uitkomst”.

Gemeente Belangen was het met deze conclusie niet eens. “Wij hebben er veel bezwaar tegen om met drie partijen verder te gaan. De Ambachtse kiezer heeft bepaald dat deze drie partijen samen twee zetels hebben verloren”, betoogde Melis Nugteren. Ralph Lafleur voegde daar aan toe dat een vierde wethouder welkom zou zijn, gezien de werkdruk van het college.

Marijke Gommans van D’66 concludeerde dat de informateur ervan is uitgegaan de SGP/CU en CDA (samen goed voor 9 zetels) de basis van het college moeten vormen en dat bij die basis andere partijen moeten worden gezocht. “Maar ook in de oppositie zijn partijen die met elkaar kunnen samenwerken. Die kunnen met elkaar ook voor een oplossing zorgen bij de vorming van het college”.

Na twee schorsingen stelde André Flach (SGP/CU met nadruk dat zijn partij nooit heeft gezegd dat samenwerking met een vierde partij niet mogelijk is. “Het heeft niet de voorkeur”. Hij heeft voorgesteld dat de drie beoogde coalitiepartijen met elkaar verder praten over de vraag of het nuttig en wenselijk zou zijn om een vierde partij aan het college toe te voegen en welke partij dat dan zou zijn. Deze stappen gaan nu worden gezet. De andere partijen krijgen daarvan een terugkoppeling.

Tekst en foto: Trudy Wehrmeijer