Een grijze zeehond in de Noord

Afgelopen zaterdag zwom er (voor zover bekend) voor het eerst een grijze zeehond door de Noord. Het exemplaar werd opgemerkt ter hoogte van de Sophiapolder, zwom richting het noorden en ging uiteindelijk de Nieuwe Maas op. Tien jaar geleden zwom al eens een gewone zeehond op de Noord, de andere van de twee soorten die in Nederland voorkomen. Beide waarnemingen zijn natuurlijk erg opmerkelijk, want zeehonden komen in principe uitsluitend voor langs de kust.

In Nederland leven zowel gewone als grijze zeehonden met name in de Waddenzee en in het Deltagebied. Grijze zeehonden zijn goed van gewone zeehonden te onderscheiden omdat de kopvorm verschillend is. De grijze zeehond heeft een duidelijke afgeplatte kop, terwijl de gewone zeehond een meer ronde hondenkop heeft. Grijze zeehonden zijn bovendien ook een stuk forser, een mannetje kan wel tot drie meter lang worden! De laatste jaren gaat het goed met zeehonden in ons land, wat zeker niet altijd het geval is geweest. In Nederland leven nu enkele duizenden van deze grijze zeehonden, waarvan de vrouwtjes midden in de winter hun jongen werpen. Als de jongen ter wereld komen hebben ze, in tegenstelling tot gewone zeehonden, een dikke grijze vacht. Dat is prettig tegen de kou, maar daardoor kunnen jonge grijze zeehonden niet gelijk zwemmen. Ze moeten dus eerst drie weken op een rustige, droge plek liggen waar ze dagelijk gevoed worden. Daarna kunnen ze pas het ruime sop kiezen. Zulke rustplekken zijn er alleen in uitgestrekte natuurgebieden zoals de Waddenzee en het Deltagebied. Vaak liggen er dan tientallen jongen bij elkaar.

Het algemeen voorkomen van grijze zeehonden in Nederland is zeker niet altijd normaal geweest. Zeehonden waren altijd een geliefd jachtobject vanwege hun vacht, vet en vlees. Dankzij actieve bescherming is de soort weer teruggekomen en vindt sinds de jaren ’80 ook weer voortplanting in Nederland plaats. De aantallen nemen nog steedds toe, waardoor er dus af en toe zeehonden de rivieren op zwemmen.

Grijze zeehonden eten per dag gemiddeld zo’n 6 kg aan vis, waar ze actief op jagen. Het kan dus makkelijk dat het beest in de Noord met de stroom mee en in zijn enthousiasme al jagend een stuk het binnenland is ingezwommen. Ondanks dat het water hier zoet is, maakt dat voor zeehonden niet uit. Ze kunnen prima maanden in zoet water overleven, alhoewel zout water wel beter de voor huid van zeehonden zou zijn. Er moet vooral genoeg vis te vinden zijn. Ze jagen met name met hun gehoor en reuk, en mogelijk gebruiken ze ook een soort echo-peilssysteem. Daarmee zenden ze hoge tonen uit en op basis van de echo kunnen ze de locatie bepalen. Dankzij dit fijne zintuigensysteem kunnen ze ook eenvoudig het drukke scheepvaarverkeer mijden. Bovendien kunnen ze tientallen meters diep duiken en wel 20 minuten onder water blijven, zodat ze druk bevaren routes of knelpunten kunnen mijden. Dat maakte het vinden van de zeehond zaterdag overigens ook weer een stukje lastiger, want hij was vaak lang onder water…

Heeft u vragen, zelf wat onbekends gezien of andere opmerkingen? Mail me gerust:
cornelisfokker@gmail.com