Autisme, kijk naar kwaliteiten, niet naar beperkingen

Theo van Noort is jongerencoach en gespecialiseerd in jongeren met autisme. Al meer dan 10 jaar begeleidt hij jongeren met autisme tijdens hun eindstage van hun MBO opleiding. Op dit moment begeleidt hij jongeren bij Stichting Jong Zwijndrechtse Waard. Ook geeft hij lezingen en workshops door het hele land. Gevraagd naar zijn motto geeft Theo aan: ‘Kijk naar kwaliteiten, niet naar beperkingen’.

Volgens Theo zijn mensen met autisme vaak erg nauwkeurig in hun werk, betrouwbaar en loyaal. Daarbij is wel een goede vertrouwensband nodig. Ook hebben ze vaak een heel goed geheugen voor details. Als voorbeeld noemt hij chipfabrikant AMSL, dit hightechbedrijf wordt voor een groot deel gedreven door een divers medewerkers bestand, mensen met bijvoorbeeld autisme of ADHD. Ze presteren bovengemiddeld in dit specifieke werk.

Wat merk je aan mensen met autisme?
Theo: ‘Informatie verwerking gebeurt wat anders dan bij mensen met minder of geen kenmerken van autisme. Mensen voelen, zien en horen dingen op een andere manier en verwerken het ook anders. Hier zitten vele gradaties in. Wanneer je 1 iemand kent met autisme, ken je ook 1 iemand met autisme. Het is een spectrum, dus uit het zich bij iedereen anders. Soms is er ook een ander gevoel voor humor en nemen ze zaken letterlijk’. Waarom worden bij meisjes vaak pas laat autisme vastgesteld? De test die afgenomen wordt, is gericht op jongens en minder op meisjes. En meisjes passen zich vaak sociaal aan. De diagnose autisme wordt nu vaker gesteld, 1 op de 110 mensen heeft autisme. In de jaren 80 was dit nog 10 op de 5000. (bron: Boba) De cijfers stabiliseren nu wel. Vroeger viel het minder op omdat het leven minder ‘snel’ was en er nu meer wordt gediagnosticeerd.

Waar kom je mensen met autisme tegen?
Je hebt er vaker mee te maken dan je denkt, het kan de installateur van je zonnepanelen zijn. Het kan zijn de persoon die je helpt in de telefoonwinkel of de medewerker aan de belastingtelefoon. Het allergrootste gedeelte heeft gewoon een baan.

Fabel:
Wat is een absolute fabel over mensen met autisme? Dat ze geen humor of weinig empathie zouden hebben, het ziet er alleen anders uit.

Tips van Theo:
Bij vragen stellen
Als je iemand met autisme een (onverwachte) vraag stelt, geef diegene dan ‘Puzzeltijd’ als je ziet dat er geen antwoord komt. Geef ze tijd om over je vraag na te denken: ‘Ik zie dat je er zo snel geen antwoord op kan geven, kan ik er morgen een antwoord op krijgen?’. Open vragen zijn ook uitdagender dan gesloten vragen. 

Rekening houden met elkaar
Als iemand zegt: kan het iets rustiger, bijv. de radio zachter op de afdeling, neem dit dan serieus en niet: Stel je niet aan of je past je maar aan. Dit helpt niet. Sociaal aanpassen lukt in het begin wel, maar later kan het hen opbreken. Heldere afspraken maken is ook belangrijk zodat iedereen weet waar hij of zij aan toe is.

Heeft u vragen of opmerkingen na aanleiding van dit artikel? U kunt Theo van Noort benaderen via zijn LinkedIn profiel.

Tekst: Maarten Vink en Theo van Noort