Schimmig spel rondom Natuur- en recreatieschap

Raadsleden hebben aangegeven behoefte te hebben bijgepraat te worden op het Natuur- en Recreatieschap IJsselmonde (NRIJ). Door middel van een presentatie werden zij daarom 16 april bijgepraat en “op vlieghoogte” gebracht van het dossier Natuur- en Recreatieschap IJsselmonde (NRIJ). Dit is een samenwerking van de gemeenten Albrandswaard, Barendrecht, Hendrik-Ido-Ambacht, Ridderkerk en Zwijndrecht. Portefeuillehouder Jacqueline van Dongen informeerde de raad over de actualiteiten. Echter, onder de oppervlakte woedt een sluimerende kwestie.

Het NRIJ behartigt de belangen van natuur, landschap en openluchtrecreatie in het gebied IJsselmonde. Het bestuur voert als eigenaar de regie over het beheer van deze gebieden, maar het beheer zelf ligt bij Staatsbosbeheer.
Als bestuursvorm kent het NRIJ een algemeen bestuur en een dagelijks bestuur, wat de dagelijkse aangelegenheden aanstuurt.
Het algemeen bestuur (AB) bestuurt het Natuur- en Recreatieschap IJsselmonde. Het dagelijks bestuur (DB) stuurt de dagelijkse aangelegenheden aan. Wethouders uit de samenwerkende gemeenten Albrandswaard, Barendrecht, Hendrik-Ido-Ambacht, Ridderkerk en Zwijndrecht hebben zowel zitting in het DB als in het AB, waarbij in het laatste geval ook vertegenwoordigende raadsleden zitting hebben. Voor Zwijndrecht is dit wethouder Jacqueline van Dongen, die tevens voorzitter is. Van Dongen is zich bewust van de kwetsbaarheid van ‘de mooie plekken’ rondom de gemeente: “Het is belangrijk dat we een toekomstbestendig schap creëren zodat wij onze inwoners dit geheel aan natuur en recreatie kunnen bieden. Er bestaat het gevaar dat het er over een paar jaar heel anders uitziet als daar geen goed beheer en goed financieel beheer op zit.”

Natuurgebieden
Het Eiland IJsselmonde is een gevarieerd natuurgebied bij Rotterdam, gelegen tussen de Oude Maas en rivier de Noord. Zo bestaat het landschap uit grienden, stormbossen en polders en kent een totaaloppervlak van 747 hectare. Het NRIJ bestaat uit de gebieden langs de Oude Maas: Hooge Nesse en Veerplaat, Speelpolder Heerjanneke, Kleine Veld, Zuidpolder, Spuiveld en Ziedewijdseland, Vredepolder, Jan Gerritsepolder, Carnisse Grienden, Hoge Veld, Rhoonse Grienden en Johannapolder. Langs de Waal en Devel zijn dit Wevershoek en Munnikendevel. Voor het Zuidelijk Randpark zijn dit: Kooiwalbos, Vaanbos, Vrijenburgbos, Molenstee en Clarabos. En voor Oost IJsselmonde behoren Oosterpark, Donckse Velden en Sandelingen Ambacht hiertoe.

Bijdragen per gemeente
De vijf deelnemende gemeenten geven jaarlijks een financiële bijdrage aan het NRIJ via een verdeelsleutel op basis van het aantal inwoners per gemeente. Voor 2024 is dat bedrag begroot op 1,65 miljoen. Voor Zwijndrecht is de verdeelsleutel 23%, wat nagenoeg neerkomt op 400.000 euro. Hendrik-Ido-Ambacht draagt 15% bij, Barendrecht 25%, Ridderkerk 24% en Albrandswaard 13%.

Bestuurlijke spanningen
Dat de samenwerkingsketting van de vijf gemeenten zo sterk is als de zwakste schakel, blijkt wel uit het feit dat de gemeenteraad van Barendrecht begin dit jaar besloten heeft om uit het NRIJ te treden. Barendrecht wil meer grip op de recreatieve ontwikkeling van de eigen natuurgebieden en meer grip op het onderhoudsniveau. Ook de plaatsing van windmolens tegen de zin van Barendrecht leverde eerder al wrijving op. Een Barendrechts raadslid uitte toen kritiek in de pers over het voorzitterschap van voorzitter Van Dongen. Daarnaast wil de gemeente Barendrecht meer zeggenschap over het gebruik van de gronden van het NRIJ. Om een gedegen afweging te maken of uittreding daartoe een goede keuze is, verzocht Barendrecht het NRIJ een overzicht van de kosten en baten per gebied te verstrekken, alsmede van het onderhoudsniveau van de gebieden en de reserves voor groot onderhoud. Echter het dagelijks bestuur van het NRIJ heeft - tot ongenoegen van de Barendrechtse wethouder Lennert van der Linden - te kennen gegeven pas op een later moment deze informatie beschikbaar te stellen.
De uittreding van Barendrecht heeft effect op de financiële verdeelsleutel voor de vier overgebleven gemeenten. Voor Zwijndrecht is op dit moment nog niet bekend hoe groot dat effect gaat zijn.

Zowel wethouder Van Dongen als wethouder Van der Linden gaven geen inhoudelijk antwoord op gestelde vragen van Weekblad De Brug om meer helderheid te geven over de kwestie.

Tekst: Jacqueline van Dalen