Diervriendelijke tuinverlichting

Het zou zo een keurmerk kunnen zijn. Maar zo ver ik weet, is dat er (nog) niet. Tegenwoordig is tuinverlichting zuiniger dan ooit. Het is heel verleidelijk om veel lampen heel lang te laten branden. Zelfs energiezuinige LED-verlichting heeft een belangrijke kostenpost: onze dierbare natuur.

Wist je dat 70% van de zoogdieren ’s nachts actief is? Denk aan egels, vleermuizen en nachtvlinders. Verlichting verstoort hun ritme, leven en veiligheid behoorlijk.

Veiligheid en inbraakpreventie
Het is belangrijk dat je veilig van de deur naar de schuur of poort kunt komen. Daarbij is verlichting vaak onmisbaar. Ook kan inbraakpreventie een belangrijke noodzaak zijn om tuinverlichting te nemen. Maar heb je verder echt zoveel lampen nodig? Zet eens wat lampen uit en gebruik een mooie kaars of mobiele tafellamp op batterijen voor sfeerverlichting bij visite.

Tips om dieren te helpen
Met hulpmiddelen zoals een bewegingssensor, tijdsschakelijker en dimmer kun je de lichtvervuiling voor dieren al een heel stuk verminderen. Doe de verlichting liever uit dan gebruik te maken van rood/amber licht. Als het echt niet anders kan, dan is amber licht beter dan wit/blauw licht.

Waar op letten bij aanschaf
Let bij verlichtingskeuze op BUG (= insect in het Engels). BUG staat namelijk voor:

Geen Backlight: geen strooilicht naar achteren (achterzijde dicht).

Geen Uplight: licht omhoog. Kies dus liever een lamp die naar beneden schijnt i.p.v. een spotje dat omhoog schijnt.

Geen Glare: verblinding.

Alternatieven voor tuinverlichting
Zonder lamp kun je toch licht zien door contrast en reflectie. Een lichtgekleurde halfverharding, zoals grind in een lichte tint of schelpen, vormt een mooi contrast met een donkere plantenborder. Op traptreden kun je met witte verf een streep plaatsen en witte stenen werken heel goed ter verduidelijking bij de rand van het pad.

Reflectie is een geweldig alternatief voor de oprit. Sommige opritten zijn verlicht met talloze grondspots. Maar … licht dat naar boven schijnt is het meest schadelijk voor dieren. Als je paaltjes met reflectoren plaatst, verlichten de koplampen van de auto zelf de weg. Ook kun je losse reflectoren kopen die je aan iets bevestigt, zoals een muurtje.

Conclusie: doe wat bij jou past
Kies je tuinverlichting bewust. Veiligheid (functionele verlichting) blijft belangrijk.

Bovendien: je hoeft niet alles in één keer te veranderen. Bewustwording is het begin en je kunt stapsgewijs de verlichting verbeteren. Pas zo min mogelijk en zo kort mogelijk verlichting toe.

Lianne Groeneveld van Vergroenster is ecologisch tuinontwerper en schrijft regelmatig in de Brug over vergroenen en tuinen. Meer handige tips zijn te vinden via www.vergroenster.nl/blog