Onder twee jaar? Geen schermtijd.

We zitten nogal wat uurtjes achter het scherm. In Nederland, gemiddeld zo’n zes uur per dag. Op de laptop, tablet, mobiel, game console, computer of televisie. Soms voor plezier of school, een andere keer voor werk. Er wordt veel onderzoek gedaan naar de effecten van schermgebruik. Vaak onder jongeren. Dat is natuurlijk niet vreemd, gezien de impact op de jonge hersens. Verontrustend zijn vooral de cijfers van kinderen tussen 0 en 6 jaar. Volgens het Nederlands Jeugdinstituut zitten de kleintjes elke dag gemiddeld 1 uur en 45 minuten tegenover een beeldscherm. 

Binnen deze groep zijn er kinderen die boven het gemiddelde scoren. Een kwart van de ouders zegt dat hun baby, tussen nul en een jaar, gemiddeld twee uur per dag achter een beeldscherm zit. Onder peuters van 2 tot 3 jaar, zegt 20% dat hun kind dat ministens drie uur per dag doet. Van de kleuters van 4 tot 6 jaar besteedt 30%, minstens twee uur per dag aan schermtijd.

Het huidige mediagebruik bij jonge kinderen is aanzienlijk meer dan de World Health Organisation (WHO) adviseert. Kinderen tot 2 jaar zouden überhaupt geen schermtijd mogen hebben en kinderen tot 5 jaar maximaal één uur per dag.

Positief en negatief
Vorig jaar zomer deed het Trimbos-instituut samen met Netwerk Mediawijsheid en No Ties een onderzoek naar het effect van schermtijd op deelnemers vanaf 16 jaar. Hoofdvraag van het onderzoek was: Wat is het gebruik van (digitale) media en welke positieve en negatieve effecten heeft dit gebruik?

Een kwart beoordeelt hun schermgebruik als ongezond en 38% denkt er niet bewust over na. De voornaamste positieve aspecten zijn; toegang tot informatie, snelle manier van contact en contact met dierbaren onderhouden. De belangrijkste negatieve aspecten die worden genoemd zijn; minder lichaamsbeweging, minder aandacht voor anderen en minder fysiek contact.

Negatieve aspecten van schermgebruik worden vooral door 16- t/m 30-jarigen genoemd. Schermen brengen bij ruim de helft ontspanning en plezier. Zonder scherm ontstaat bij ongeveer een derde verveling en een onprettig gevoel.

Verstoorde slaap
Jongvolwassenen kijken vooral vlak voor het slapen (84%) en direct na het wakker worden op hun scherm. Gebruik maken van de telefoon net voor het slapen gaan is volstrekt genormaliseerd. Terwijl onderzoek laat zien dat schermtijd slaap kan verstoren. Daarnaast ervaart een zesde van de jongvolwassenen lichamelijke klachten door achter een scherm te zitten.

Opmerkelijk
De groep die aangeeft een mobiel of een ander digitaal apparaat aan tafel storend te vinden, geeft 33% aan dit gedrag zelf ook te vertonen. Van degenen die schermgebruik van anderen in gesprek storend vinden, geeft 35% toe dit ook zelf te doen.

Tekst: Meity Bodenstaff- de Folter