Straatnaam voor verzetsheldin Jeanne Berkelaar onthuld in Dordrecht

Zwijndrecht/Dordrecht - De Zwijndrechtse verzetsstrijdster/koerierster Jeanne Berkelaar (1919-2007) – met wortels in het verzet in Dordrecht – heeft woensdag 26 maart een plek gekregen in het collectief geheugen.

Op begraafplaats Essenhof in Dordrecht werd een straatnaambord onthuld door haar neef Menno Schotel en de Dordtse wethouder Marc Merx.

De Zwijndrechtse historicus Kees Popijus was daar blij mee. Hij sprak bij de plechtigheid.

,,Ik vind dat we ook in Zwijndrecht een straat naar Jeanne moeten gaan noemen. Toen zij terug kwam in 1945 vanuit concentratiekamp Dachau, werd zij niet echt welkom geheten.” Er is wel iets goed te maken.

Popijus deed veel onderzoek naar Jeanne vanaf 1990 had hij tot haar overlijden in 2007 meerdere gesprekken met haar.

In augustus 1944 werd Jeanne verraden door de beruchte Miep Oranje. De vader van Jeanne - die ook prominent in het verzet zat - had al het voorgevoel dat Miep een verraadster was.

,,Hij was nooit thuis als Miep langs kwam bij Jeanne thuis in Zwijndrecht. Ze werd ook thuis opgepakt en naar Rotterdam gebracht. Ze werd daar barbaars verhoord”, aldus Popijus. Daarna werd ze, na eerst een verblijf in het Oranjehotel in Scheveningen, op transport gezet naar het oosten. Uiteindelijk werd Jeanne in concentratiekamp Dachau bevrijd.

Neef Menno Schotel sloot zich aan bij de woorden van Popijus aan om zijn tante een plek te geven in het collectief geheugen van Zwijndrecht. De plaatsvervangend voorzitter van de gemeenteraad van Zwijndrecht, Chris Moorman, volgde met extra belangstelling de toespraken van Popijus en neef Menno. Het viel hem direct op, dat in de toelichting op het straatnaambord Jeanne Berkelaar allereerst een Zwijndrechtse koerierster werd genoemd.

Jeanne volgde in Dordrecht de HBS en leerde zo koerierster Lenie Dicke kennen. Ook kreeg zij contact met Sytze Beinema, die een leider van het gereformeerde verzet was vanuit de Dordtse Wilhelminakerk.

Hij werd in april 1944 gepakt en later omgebracht in kamp Vugt. De dekmantel, waardoor Jeanne Berkelaar landelijk kon werken, was haar verpleegstersuniform.

Museum 1940-1945
De aandacht voor de prominente verzetsvrouw uit Zwijndrechtse, is ook te danken aan het Dordtse museum 1940-1945. Vrouwen in het verzet kregen na de oorlog jarenlang veel minder aandacht. Het museum organiseerde 26 maart de herdenking in samenspel met Essenhof. Het is voor museum-voorzitter Ed Vermeulen actueel, want er komt aan de Nieuwe Haven een tentoonstelling over vrouwen in het verzet.

Inmiddels is de overtuiging gegroeid,, dat de inzet van vrouwen recht moet worden gedaan. Het denken is ook actueel nu dit jaar alles in het teken staat van tachtig jaar vrijheid.

Het museum heeft inmiddels veertig namen boven water gebracht van vrouwen in het verzet, waarvan een aantal actief was in de oorlogsjaren in de Zwijndrechtse waard..

De koerierster uit Zwijndrecht in verpleegster uniform deed veel werk. Menno: ,,Mijn tante verzamelde veel inlichtingen over de vijand. We weten allemaal hoe belangrijk juiste en actuele informatie is in een oorlog.”