Schuldhulpverlening doen we niet uit luxe

Op de eerste dag van 2024 woonden er 2.150 gezinnen in Zwijndrecht met problematische schulden. Dat is 10,5% van alle Zwijndrechtse huishoudens die hun schulden niet binnen 3 jaar kunnen aflossen. Landelijk ligt dit percentage met 8,9%, een stuk lager. Het hebben van schulden gaat vaak gepaard met schaamte en taboe. Dat maakt de weg naar schulphulpverlening extra lastig. Het duurt ongeveer vijf jaar voordat mensen hulp zoeken. 

Geldzorgen en schulden zijn een individueel en een maatschappelijk probleem. In haar nieuwe plan Samen begint hier, wil de gemeente Zwijndrecht verantwoord invulling geven aan schuldhulpverlening. Tijdens de politieke markt lag het plan ter discussie en voor besluitvorming bij de gemeenteraad.

Onverdeeld met een golf van vragen
De acht partijen van de gemeenteraad waren onverdeeld in hun oordeel. Dit was een goed uitvoerbaar plan. Tegelijkertijd volgde er een golf van vragen; Hoe kunnen we voorkomen dat jongeren schulden opbouwen? Wat is de reden dat Zwijndrecht meer huishoudens kent met problematische schulden? Hoe kunnen we dit terugdringen? Publieke organisaties, zoals de Belastingdienst, innen ook boetes, hoe gaan zij daarmee om? Hoe zit het met bedrijven die profiteren van de ellende van anderen, zoals incasseringsbureau ’s en de leenindustrie? Kunnen we niet samenwerken met sleutelfiguren in de wijk of de deurwaarder? Hoe werkt het principe; 1 euro besteden is 2 euro besparing? Is het mogelijk een cursus Omgaan met Financiën te organiseren voor onze bewoners? Kunnen we werkgevers betrekken bij het terugdringen van schulden?

Ruimhartig maar niet vanuit luxe
De vragen waren hoofdzakelijk gericht aan portefeuillehouder Tygo Jansen. ‘We zijn ruimhartig in de mate waarin we, samen met onze partners, voorzieningen bieden in het minimabeleid en hoe we onze schuldhulpverlening inrichten. Dat doen we niet uit luxe.

Onze kwetsbaarste groep zijn gezinnen met schoolgaande kinderen, die vallen binnen het 130% wettelijk sociaal minimum. Alleen met gebruik van alle regelingen (30% op het minimum loon) komen zij elke maand net uit. Bij ons heten die regelingen Doe meer met Max. Het is onze opdracht te zorgen dat zoveel mogelijk inwoners die daar recht op hebben gebruik maken van de voorzieningen.’

Jongeren, ouderen en werknemers
‘De financiële jongerenwerker heeft een enorm bereik op scholen en bij gezinnen, daarnaast geeft de jongerenwerker ook bruikbaar inzicht. Daardoor ontwikkelde onze eigen welzijnsorganisatie een methode die landelijk wordt overgenomen. In de wijken is er ook aandacht voor financieel misbruik bij ouderen. En werkgevers kunnen via de sociale dienst de cursus Geldzorgen op de Werkvloer volgen. Meer dan 100 ondernemers hebben de training al gevolgd.’

Steeds meer inwoners vinden ons
‘Zwijndrecht ondertekende een convenant met de Nederlandse Vereniging van Volkskrediet’, vervolgt de wethouder. Een koepelorganisatie voor schuldhulpverlening met 90+ openbare instellingen en private ondernemingen, die financiële diensten aanbieden. Wij streven naar een minnelijke regeling; als er een deel wordt afgelost, wordt er ook een deel kwijtgescholden. Het is helaas waar dat de Belastingdienst de grootste en soms de meest strengste schuldeiser is. We zijn met de Tweede Kamer in gesprek over een andere aanpak rondom schuldeisers. Er ligt nog geen wet maar wij blijven er aandacht voor vragen.

Maatschappelijke winst
Een vermindering van het aantal huishoudens met schulden resulteert in maatschappelijke opbrengst. Uit een recent onderzoek van het Rijk blijkt dat de maatschappelijke kosten geschat worden op ruim € 8,5 miljard. Elke geïnvesteerde euro in financiële hulpverlening levert de maatschappij tot twee euro op. Steeds meer mensen maken gebruik van het schuldhulpsaneringstraject. Tussen 2021 en 2024 vond er een stijging plaats van ruim 14%. Daarnaast is de gemiddelde schuld van inwoners uit de Drechtsteden die zich bij schuldhulpverlening melden met ongeveer 25% gedaald. Dat zijn allemaal positieve ontwikkelingen.’

Tekst: Meity Bodenstaff- de Folter