Cis Usmany: Vijf decennia hart voor Zwijndrecht

Wie de afgelopen vijftig jaar betrokken was bij het welzijnswerk in Zwijndrecht – toen nog bekend als buurt- en clubhuiswerk – heeft haar vast en zeker eens ontmoet: Cis Usmany. Of je nu binnenliep bij wijkcentra als Kubiek, Toplicht, Kasjba of Bouwstad – de kans is groot dat Cis daar vrijwillig actief was. En dat is ze nog steeds.

Kubiek als huiskamer
Van al deze wijkcentra is Kubiek het enige gebouw dat nog steeds bestaat. Onlangs vierde het centrum haar vijftigjarig jubileum – en Cis was erbij. Ze heeft een schat aan verhalen over alles wat ze daar heeft meegemaakt. Jarenlang zorgde ze er, met hart en ziel, voor jong en oud.

Stel je eens voor dat je als jongere zo’n vijftig jaar geleden met haar te maken had – dan ben je inmiddels zelf al een heel eind op weg in het leven. En nog steeds is Cis een herkenbaar gezicht voor velen. Ze vertelt met liefde over de kleurrijke mensen met wie ze door de jaren heen heeft gewerkt.

Van Djakarta naar Zwijndrecht
Cis werd geboren in Djakarta, Indonesië. Samen met haar ouders en vier broers en zussen vluchtte ze in 1961 naar Nederland. Via Bangkok kwamen ze in Amsterdam aan, volledig berooid. “We hadden geen kleding, geen spullen, helemaal niets,” vertelt ze. Dankzij steun uit de Tweede Kamer – onder anderen van meester Daams – kregen ze een visum en mochten ze zich hier vestigen. Haar ouders deden er uiteindelijk dertig jaar over om alle kosten van de reis en vestiging af te betalen.

Een nieuwe thuisbasis
Het gezin vond een nieuw thuis in de Langeraarstraat in Zwijndrecht, destijds een nieuwe wijk. Ze zag het winkelcentrum Noord gebouwd worden en was getuige van de groei van de stad.

Cis is nooit iemand geweest die stilzat. Ze is een aanpakker pur sang. Haar loopbaan begon bij BoBo Yes in de Were – een organisatie die ze zag uitgroeien van één locatie naar dertig vestigingen in de regio. Intussen runde ze haar gezin én een lange lijst van vrijwilligersactiviteiten. Ze is trots op haar kinderen, van wie de één nu een schoonheidssalon runt en de ander een eigen fysiopraktijk heeft.

Altijd in beweging
Cis was – en is – er altijd voor jongeren. Ze stelde haar huis open en richtte bijvoorbeeld Club Puree op. Ook gaf ze kookles bij Mikado. Jongeren moeten leren voor zichzelf te zorgen, vindt ze. “Als je op jezelf gaat wonen, moet je wel een fatsoenlijke maaltijd kunnen maken – je kunt niet iedere dag naar de patatzaak.”

Ook hielp ze bij huiswerkbegeleiding in Kubiek, werkte ze met een mannen-biljartgroep, en was ze betrokken bij een dansgroep in Nederburg.

Zonder lintje, met een groot hart
De lijst van vrijwilligerswerk die Cis heeft gedaan, is lang – een kleurrijk lint van verhalen. Tijdens het jubileum van Kubiek kwamen er veel herinneringen naar boven. Cis staat bekend als dienstbaar, recht door zee en duidelijk. Jongeren in de knel konden altijd op haar rekenen – en gedroegen zich, juist bij haar. Veel mensen uit die tijd zijn haar daar nog altijd dankbaar voor.

Haar werk bij BoBo Yes deed ze met veel liefde tot aan haar pensioen.

Verbonden met hier en daar
Onlangs reisde ze, voor de tweede keer, terug naar Indonesië om familie te bezoeken. De banden met haar roots zijn sterk. En ook al moest ze onlangs een operatie ondergaan, Cis blijft wie ze is: positief, betrokken, actief. Zorgen voor anderen en vrijwilligerswerk - het zit in haar hart. En dat laat ze voorlopig niet los.

Door: Chris Moorman