Veerkracht verpakt in bananenblad. Nasi bungkus, een simpel gerecht met een pittig verhaal

Zwijndrecht-Nasi Bungkus is een traditioneel gerecht uit de Indonesische keuken. Vlak na de capitulatie van Japan op 15 augustus 1945, kregen de pas vrijgekomen krijgsgevangenen in Nederlands-Indië dit eenvoudig gerecht aangeboden door de vrijwilligers van het Rode Kruis. Hun eerste maaltijd in vrijheid. Een historische gebeurtenis die dit jaar voor de tweede keer wordt herdacht in Zwijndrecht. 

De basis van Nasi Bungkus bestaat uit rijst (nasi). Verder is het gerecht een beetje overgeleverd aan de creativiteit en vakmanschap van de kok. In haar eenvoudigste vorm bestaat het uit groenten, tempé en ei. Verpakt (bungkus) in bananenblad en dichtgestoken met een stokje. Zo werd het rijstpakketje aangeboden aan de vrijgekomen gevangenen.

Ter nagedachtenis aan alle slachtoffers organiseerde Stichting Herdenking Slachtoffers 2de Wereldoorlog Nederlands-Indië op 19 juli jongstleden de Nasi Bungkus-middag. Door haar pittige historische achtergrond is het gerecht symbool komen te staan voor veerkracht en wederopbouw.

Mamma waarom zijn wij Indo’s? 
De ruim 100 gasten, uit Zwijndrecht en omstreken, genoten van een iets uitgebreidere versie van de nasi bungkus. Een soort Nasi Bungkus 2.0, bereidt in de keuken van Toko Macan. Naast de gezamenlijke maaltijd, was er muziek van Triple B & friends. In het thuishonk van jongerenorganisatie Mets werden verhalen gedeeld, nieuwe vrienden gemaakt, gedanst en natuurlijk genoten van de Nasi Bungkus, Spekkoek en Tjendol. Een Indonesisch toetje met kokosmelk en stroop van Javaanse suiker.

Nasi Bungkus 2.0 uit de keuken van Toko Macan. @Remy Leurs

De Dordtse schrijfster Stephanie Teekens vertelde over haar boek Mamma waarom zijn wij Indo’s? Het kinderboek is een reflectie op de zoektocht naar haar Indische identiteit. Die feitelijk pas begon toen ze zelf kinderen kreeg. ‘Ik wilde de geschiedenis van Nederlands-Indië, de oorlog en het vertrek naar Nederland doorgeven op een kindvriendelijke wijze. Het begon eigenlijk met het maken van de tekeningen, daarna volgde de tekst.’ In het boek staat zelfs een tekening gemaakt door haar dochter Melle, een van de hoofdrolspeelster in het verhaal. Als twee goede vrienden staan Melle en een hele jonge versie van haar opa Frank naast elkaar onder een palmboom. Het boek kwam in 2021 uit en zit ondertussen aan haar vierde druk.

Kinderambassadeurs Merel Pols en Lois Vuik lezen een stukje voor uit het kinderboek tijdens de 15 augustus 1945 herdenking op het Raadhuisplein. Op zaterdag 15 augustus aanstaande.

Poesaka
Tussen 1945 en 1968 vertrokken ruim 300.000 repatrianten naar Nederland. Velen namen een erfstuk mee vanuit Nederlands-Indië/Indonesië. De Historische Vereniging Zwijndrecht en Stichting Herdenking Slachtoffers 2de Wereldoorlog Nederlands-Indië willen deze erfstukken vastleggen in de belevenistafel van de Historische Vereniging. Kees Vrijdag, vrijwilliger bij de vereniging; ‘een paar jaar geleden is er een boek verschenen over de vergeten verhalen uit de Tweede Wereldoorlog met daarin persoonlijke voorwerpen en verhalen uit die periode. Toen ik dat boek zag, kon ik niks terugvinden over de oorlog in Nederlands-Indië. Daaruit is het boek Vergeten, Vergeten Verhalen ontstaan. Wij willen in Zwijndrecht ook aandacht geven aan de tastbare herinneringen (Poesaka) die de mensen meebrachten uit Nederlands-Indië-/Indonesië. En deze, samen met de persoonlijke verhalen vastleggen in de belevenistafel.’

Heb je ook een erfstuk thuis met een historische geschiedenis in Nederlands-Indië/Indonesië? En wil je een foto van het voorwerp samen met het verhaal toevoegen aan de belevenistafel van de Historische Vereniging? Stuur dan een bericht naar secretariaat@ikherdenk15augustus.nl

Tekst en foto: Meity Bodenstaff- de Folter

Ook wethouders Ramon Pardo Kruidenier (Zwijndrecht) en Jauharina Oelfke-ten Seldam (Ambacht) waren aanwezig.