De smient is een opvallend mooie verschijning in de winterperiode. Fotograaf: Joop Clarijs.
De smient is een opvallend mooie verschijning in de winterperiode. Fotograaf: Joop Clarijs.

Blijf jij op het pad, dan slaapt de egel lekker door

Algemeen

Bij ons mensen was de tafel met Kerst rijk gedekt, maar voor veel dieren is de winter geen vetpot. Zij teren in op hun reserves, simpelweg omdat er veel minder voedsel is te vinden. Ze gaan in winterslaap of verzinnen andere slimme manieren om zo min mogelijk energie te verspillen. Het Zuid-Hollands Landschap roept bezoekers aan de natuur op om bij de winterwandeling op de paden te blijven, zodat de dieren de rust krijgen die ze deze periode zo hard nodig hebben. Juist in de kerstvakantie wordt het weer drukker in de natuurgebieden. Dat is op zich niet erg, maar vraagt wel extra opletten samen.                 
        
‘Het bekendste voorbeeld van hoe dieren de winter doorbrengen, is denk ik de egel’ vertelt boswachter Mirjam Eikelenboom. ‘Als de winter aanbreekt  zoekt de egel een mooie hoop takken en bladeren of een holletje onder een boomstronk. Een perfect plekje om een winterslaap te houden. Hoewel een winterslaap de ultieme vorm van energiebesparing is, raken egels tijdens die periode tot wel 40% van hun lichaamsgewicht kwijt. Daarom is het belangrijk dat zij zo min mogelijk wakker worden.’ Duizenden kilometers vliegen Naast een winterslaap hebben dieren andere slimme manieren gevonden om optimaal gebruik te maken van de beperkte voorraad voedsel. Neem de smient. Deze kleine fluitende eend volgt de vorstgrens. Vriest het in Scandinavië, dan trekken de smienten massaal naar Nederland. Gaat het hier vriezen dan reizen ze door naar België of Frankrijk. Zo overbruggen ze, als het moet, in een paar dagen tijd duizenden kilometers. Dan is het extra fijn wanneer ze op open water kunnen uitrusten en niet schrikken van onverwachts bezoek en opvliegen. Dat kost veel energie in een periode waarin voedsel schaars is.

Door de recente lockdown ziet de boswachter de drukte in de natuur weer toenemen. Daarom is het nog belangrijker dat iedereen bijdraagt aan voldoende rust in de natuurgebieden. Hoe? ‘Gewoon door je aan de regels van het gebied te houden.’ aldus Eikelenboom. ‘Houd je hond aan de lijn,  blijf op de paden en laat geen afval achter in de natuur.’ En dan heeft iedereen, ook de smient en de egel, een fijne winter.