Wat is de Kerstgedachte?

Het is bijna Kerstfeest. Kerst in Stappen is al geweest, de scholen hebben deze week hun kerstvieringen en bedrijven hun kerstborrels. In de kerken is het ook bijna zover. Van predikanten wordt verwacht dat ze in het komende weekeinde iets te vertellen hebben – iets actueels bij het oude verhaal, met een andere insteek dan vorig jaar en het jaar daarvoor.

Antoinette van der Wel en Piet van Veldhuizen zijn de predikanten van De Open Hof en De Ark, twee Ambachtse ‘vestigingen’ van de Protestantse Kerk in Nederland. Ze zochten elkaar vorige week op om bij een kop koffie in Huiskamer De Ark te sparren over hun kerstboodschap.

Hun programma ziet er als volgt uit: op zaterdag is er om 18:30 een kinderkerstviering van ongeveer drie kwartier in De Open Hof waarin Antoinette een verhaal vertelt. Om 22:00 uur is er de Kerstnachtdienst, ook in De Open Hof, waarin beiden samen voorgaan. Op Kerstmorgen, zondag dus, hebben beiden in hun eigen kerk de dienst van 10:00 uur.
In de Kerstnachtdienst op zaterdagavond gaat vooral veel gezongen worden. Het Ridderkerkse koor Salem versterkt de samenzang en zal veel liederen in wisselzang met de kerkgangers zingen: dan luister je naar een meerstemmig couplet door het koor, en het volgende couplet kun je uit volle borst meezingen. Maar wat wordt de boodschap in die viering? Wat is de Kerstgedachte?

Niet te romantisch alsjeblieft, zegt Antoinette. Kindje, kribje, lichtjes - alsof het allemaal zo gezellig was destijds. Het gaat in het Kerstverhaal over een vluchtelingengezin waarvoor geen plaats was. Ze hoefden maar nét niet buiten te slapen. Niemand nam ze in huis, niemand had aandacht voor die hoogzwangere vrouw en haar verloofde. We zingen over herders en engelen en de winternacht, maar in het Betlehem van toen is daar niemand voor uit zijn of haar bed gekomen. En ook nu zouden de meesten van ons er hun deur niet voor opendoen. Niet te romantisch dus, reageert Piet, akkoord. Maar het is wél een feest van hoop. Niemand weet in welk jaargetij Jezus echt is geboren, de Kerstdatum is pas eeuwen later gekozen - maar het is wel een datum met een diepe betekenis. Je moet de hele winterkou nog door, maar de dagen zijn aan het lengen. Het duurt nog lang tot het voorjaar met zonnewarmte, licht en vitaminen, maar we zijn wél op weg, de langste nacht ligt achter ons. Aan Jezus in het Kerstverhaal heb je ook nog niet zoveel: hij spreekt zijn woorden nog niet, zijn helende aanraking is nog toekomstmuziek, het is een ingebakerde baby - maar hij is er al wel. Volhouden, hoop hebben: daar gaat het om.

Wat ook wel belangrijk is, zegt Antoinette dan weer, is die weerloosheid en kwetsbaarheid van dat kind en zijn ouders. Het Kerstverhaal noemt ook de machtigen, de keizer met zijn volkstelling en koning Herodes met zijn soldaten. Maar om hen gaat het niet. Zij hebben vooral slachtoffers gemaakt, anderen naar hun hand gezet. Dat weerloze kind raakt ons hart. Hebben beide predikanten genoeg stof en bezieling voor hun Kerstpreken? We gaan het horen…