1938: Feest in Ambacht

Op 6 september 1898 werd koningin Wilhelmina, de overgrootmoeder van koning Willem-Alexander, in de Nieuwe kerk in Amsterdam gekroond als onze nieuwe vorstin. De viering van het 40-jarig regeringsjubileum werd in de laatste maanden van 1938 door heel Nederland heen uitbundig gevierd. Zo ook in Hendrik-Ido-Ambacht.

Eerst een prinsesje
Bij de geboorte van prinses Beatrix op 31 januari van dat jaar was er al een nationale feestdag gevierd. Hierbij hadden de beide Oranjeverenigingen van ons dorp een goed programma op stapel gezet.
Overal hing de vlag uit en er was een optocht door het dorp. Die startte bij het EHBO-gebouw aan de Dorpsstraat. De route liep langs het gemeentehuis (nu kapper Pons) waar enige vaderlandse liederen gezongen werden. Via de Veersedijk en Oostendam eindigde de optocht weer bij het EHBO-gebouw aan de Dorpsstraat. Zo kon iedereen zijn vreugde uiten over de geboorte van de Oranjespruit.
Oranjefeest
Dat jaar werkten de Oranjeverenigingen van ons dorp veel samen om in het najaar de viering van het 40-jarig regeringsjubileum van Koningen Wilhelmina te organiseren. Er werd geregeld, geoefend en veel uit de kast getrokken om er een geslaagd feest van te maken.
Op 7 september, deze maand 87 jaar geleden, was het zover in Hendrik-Ido-Ambacht. Er was een groot opgezet, folkloristisch gebeuren: de verdrijving van de Fransen in 1813 en de intocht van de Prins van Oranje in Scheveningen werd op de Waal, voor het toenmalige gemeentehuis, nagespeeld.
Aardigheidje: De kostuums werden in Rotterdam gehuurd: fl. 1,50 voor het kostuum van een vissersmeisje en fl. 2,50 voor een Frans kostuum.
Veel Ambachters deden mee. De Prins van Oranje werd gespeeld door Jan Stehouwer, de echtgenoot van mevrouw Stehouwer, de verloskundige van ons dorp. Zijn adjudant was Wim Stijnis, destijds smid op de hoek van de Hoge Kade en de Dorpsstraat.

De roeiers waren jongens van de zeeverkenners der padvinderij, waaronder Gert en Jaap Nugteren. Jaap vertelde eens: “Als zeeverkenners mochten wij de boot van de Prins roeien, een hele eer! De boot waarin wij zaten was geschonken door dokter Rodenhuis. Eenmaal in de buurt van het gemeentehuis sprong iemand in het water en zwom ons tegemoet om de Prins te begroeten. Ik meen dat het een Lodder was.”

Langs de kant van de Waal stonden vele Ambachters de boot op te wachten om het hele schouwspel te zien. Omdat er te weinig ruimte langs de kant was, waren er bootjes in het water gelegd zodat iedereen alles goed zou kunnen zien. Ook elders in het dorp werd het toneelspel voortgezet en werd de verdrijving van de Fransen uitbundig gevierd.

Met dank aan Ger van der Straaten die het boek “Oranjevereniging ‘Wilhelmina-Juliana’ sinds 1913” maakte. Hierin is de viering terug te vinden met foto’s van dat feestelijke gebeuren, waarbij de namen van de spelers staan. Dit boek is trouwens nog steeds in Den Brommert te koop.

Alie Tas