Van een schaapherder en een Logistic centrum

Een dezer dagen kreeg het Historisch Genootschap voor haar bibliotheek een mooi boek aangeboden, getiteld: Een vat vol verhalen. waarvoor dank!  De uitgave verscheen ter gelegenheid van het 100-jarig bestaan van de bekende internationale onderneming Neele-Vat Logistics. Het boek begint met een verhaal over een vroegere Ambachtse schaapherder; Teunis Vat. (1853-1938). De wortels van de familie Vat liggen op de Veluwe, vooral in Nijkerk en omgeving, waar verschillende familieleden werkten in de schapenhouderij. Omstreeks 1880 vestigden zich twee broers Vat in Ambacht en omgeving. In Barendrecht ontstond het transportbedrijf van Hijmen Vat. In Ambacht streek Teunis neer aan de Paulusweg in een toenmalig boerderijtje nu bekend onder nummer 7/9. Bovenin de kopgevel van het mooie pand, op de hoek van de Paulusweg en de Halfweg prijkt de naam “De Schaapskooi”, een mooie herinnering aan de geschiedenis van het pand.

Gedurende het eerste kwart van de vorige eeuw was Teunis Vat met zijn schaapskudde een vertrouwd beeld in ons dorp als hij met zijn schaapjes naar het buitengebied wandelde. Kinderen liepen graag een stukje met hem mee als hij onderweg was naar bijvoorbeeld de Molendijk. Er is een mooie foto bewaard gebleven, waarop we onze herder met zijn kudde in de Molendijk (vlakbij het Nieuwe Veer) aantreffen. Het is een vredig tafereeltje. 

Teunis Vat staat, met zijn schepersstok in de hand, op de dijk en zijn kudde schapen graast buitendijks in de berm. De fotograaf kijkt in de richting van de Oostendam. De dichte begroeiing is van de Crezéepolder, toen nog Grote Bospolder genoemd. Dat is de polder tussen de Molendijk en de Noord. Het water kon, toen ook al, vanaf de Noord op verschillende plaatsen de polder instromen, waardoor grote gedeelten regelmatig onder water stonden. In 1941 is het gebied ingepolderd, waarna het bouwland werd. Een aantal jaren geleden is het gebied, dat gedeeltelijk tot het Ambachtse grondgebied behoort, weer aan de natuur terug gegeven door opnieuw enkele openingen in de dijk langs de Noord te maken. Hierdoor kan het rivierwater dit gebied weer in- en uitstromen, zodat het een zoetwatergetijdengebied is geworden, toegankelijk voor de wandelaar.

Nog even terug naar Teunis Vat. Teunis was een bekend persoon in onze omgeving. Nog niet zo lang geleden waren er Ambachters die de schaapherder gekend hebben. Als een paard kreupel was ging men soms naar de schaapherder, die een methode wist om het paard van zijn kreupelheid af te helpen.

In 1897 verkocht Vat een perceel grond, naast zijn boerderij, waarop vervolgens de Gereformeerde Kerk werd gebouwd, het gebouw dat in 1988 werd afgebroken.