
Stichting frelu stal 20 jaar
Kunst en cultuurToen in 1995 bekend werd dat de polder Sandelingen-Ambacht recreatie/natuur zou worden, heeft een initiatiefnemer een brief naar de gemeente en het Recreatieschap gestuurd met de vraag of het mogelijk zou zijn om daar oud-Hollandse koeien en schapen te houden. Dit werd positief ontvangen.
Naar aanleiding van die brief is een bijeenkomst georganiseerd voor mensen die mee wilden doen. Er werden negen personen bereid gevonden en daarmee zijn we in 2001 een stichting geworden. Er was veel werk aan de winkel: er werd eerst een tekening gemaakt, materiaal berekend en prijzen opgevraagd. Na goedkeuring zijn 140 middenstanders en fondsen aangeschreven voor subsidie. Door de vele toezeggingen werd in 2003 ons eerste hout besteld (2000 m¹ mes- en groefplanken en 45 liter verf), dat elders in een loods werd geverfd. De woonkamer van de initiatiefnemer leek wel een bouwkeet; tekeningen met de daarbij behorende berekeningen hingen aan de muur. Omdat we eigenlijk pas mochten beginnen met de bouw nadat het park klaar was en dat zou nog lang duren, volgde een gesprek met de uitvoerder, zodat we eerder mochten beginnen. In 2004 zijn we gestart met het graafwerk voor de fundering. Voor de voorgenomen werkzaamheden werd per twee weken geld gevraagd en materiaal aangeschaft, zoals riolering, waterleiding en elektra. Na 3000 uur arbeid werd de stal in september 2006 door wethouder Stoop en vele toeschouwers geopend. De koeien en schapen liepen intussen al in de wei.
EEN SPRONG IN HET DIEPE
De stichting heeft weleens de opmerking gemaakt dat het een sprong in het diepe was en nu in de lucht. Niet dat we niet wisten waar we aan begonnen, maar je hebt met levende have te maken. Ziektes of aandoeningen kun je niet altijd voor zijn, en ook met regels van de overheid krijg je te maken. Er zijn inmiddels 160 lammetjes en 42 kalfjes geboren. Daar wil je, als het kan, bij zijn. Het gaat niet altijd vanzelf: een kalf goed leggen gaat nog wel, maar soms moet er deskundige hulp worden ingeroepen. Dan moet je er ook zijn. Geboortes zijn bovendien niet altijd om tien uur ’s morgens; ook ’s avonds laat kan het beginnen en dan kun je niet weglopen. Al die dieren die geboren worden, moeten ook weer verkocht worden. Het is geen melkvee, dus ze gaan naar hobbyisten, verspreid door het hele land.
WERK AAN DE WINKEL
Er moet voer gekocht worden en iemand moet zorgen voor de afvoer van mest en urine. Er is onderhoud nodig, zoals verven, de haag knippen en het gras rond de stal maaien. Ook de weilanden moeten van tijd tot tijd gemaaid worden. Er wordt hooi en stro gebracht (650 pakken), dat opgeslagen moet worden. Op jaarbasis zijn we ongeveer 2000 uur bezig. In de weekenden verzorgen vier personen in roulatie de dieren: op stal voeren en mesten, en in de wei controleren op welzijn. Vanaf het begin vangen wij ook gekooide huisdieren op. Mensen hebben het volste vertrouwen in de verzorging van hun dier door ons, en ook dat brengt werk met zich mee. Bij het ophalen zijn ze dan ook bijzonder blij en vol lof. Dit heeft tot gevolg dat ook anderen die met een gekooid huisdier beginnen, naar ons worden verwezen. Het is mooi om te horen wanneer een weekendverzorger vier à vijf keer de dieren heeft verzorgd en merkt dat de dieren hem of haar gaan herkennen en andersom. Die reacties laten zien dat het werk met overtuiging en aandacht wordt gedaan.
ACTIVITEITEN
Ons 5-jarig bestaan was een groot feest, met een oudeberoepenmarkt en een rondrit door het dorp met oude tractoren. Ook in de stal was van alles te beleven. Het 10-jarig bestaan was er voor jong en oud; bewoners van de Blije Borgh werden met paard en koets naar de stal gebracht. Ook aan Kom in de Kas deden we mee; 900 personen wisten ons te vinden. Kinderen die bij ons educatie krijgen, georganiseerd door het Weetpunt, zitten op strobalen hun opdrachten te maken, de dag van hun leven. De educatie voor groep 8 van de basisscholen verzorgen we zelf, aan de hand van een nagemaakte koe waarin alle magen te zien zijn, dus van de hap tot de klap. Het laten zien van verschillende onderdelen wekt veel interesse. Het scheren van de koeien en schapen werd goed bezocht, evenals de lammetjes-aai-dag op tweede paasdag, waar honderden bezoekers op afkwamen en soms niet te zien was wie het kind of de ouder was. Ook de filmopname ‘Mijn naam is Sophie’ was één grote happening, waarbij onze koeien een grote rol speelden. Door de jaren heen hebben we veel meegemaakt en georganiseerd: zoveel mooie momenten die ons voldoening geven en bijdragen aan bewustwording van dieren en natuur.
FINALE
Nu, bij ons 20-jarig bestaan, willen wij nog éénmaal oude koeien uit de sloot halen (gelukkig nooit gehad) en alles in de vorm van een tentoonstelling de revue laten passeren. Het klinkt misschien als een cliché, iedereen vindt zijn of haar project geslaagd, maar wij laten ons succes liever spreken via de vele positieve reacties en het enthousiasme van de mensen. Er is voor iedereen wat, voor groot en klein, te koop of gratis. De tentoonstelling is van zaterdag 9 mei t/m zaterdag 16 mei en iedere dag geopend (behalve zondag 10 mei) van 10.00 uur tot 15.00 uur. Komt u ook? U kunt ons vinden aan de Achterambachtseweg 10p (nabij de begraafplaats).
















