Duinpieper in de Volgerlanden

Vorige week zaterdag besloot ik even een rondje te lopen over de braakliggende terreinen in de Volgerlanden. In tegenstelling tot wat veel mensen zullen denken, zijn dergelijke terreinen vaak een ware trekpleister voor vogels. Het is behoorlijk rustig want relatief weinig mensen bezoeken deze terreinen in vergelijking met natuurgebieden, maar ook de vegetatie is er verschillend. Ten behoeve van de woningbouw is zand opgebracht, waar tal van kruiden opkomen die weer veel insecten en vogels aantrekken. Omdat er weinig voedingsstoffen in het zand zitten, groeit het allemaal langzaam en blijft de vegetatie open, waardoor een aantrekkelijk habitat ontstaat voor diverse soorten.

Op het terrein zat bijvoorbeeld een grote groep kneuen en putters, typische zaadeters die profiteren van het zaad van de verschillende kruiden. Ook liepen er veel witte kwikstaarten en een tapuit, soorten die graag een kale bodem hebben waar ze over kunnen lopen, op zoek naar insecten. Ik was alleen op zoek naar nog een andere vogel: de duinpieper. Eind augustus is een goede periode voor deze zeldzame soort om door te trekken naar de overwinteringsgebieden in Afrika. Het betreffen tegenwoordig met name broedvogels uit Polen die door Nederland naar het zuiden trekken, want in Nederland is de soort al twintig jaar uitgestorven. Daarvoor broedden ze op de grootschalige stuifzanden op de Veluwe, maar door bebossing van deze plekken werd het broedgebied steeds kleiner. Later groeiden ook de open zandgronden dicht door een sterke toename van grassen en mossen, als gevolg van stikstofdepositie. Duinpiepers hebben echter het kale zand nodig en verdwenen zodoende uit Nederland.

Net als de meeste andere soorten maakt de duinpieper op doortrek echter ook gebruik van plekken die eruit zien zoals zijn broedgebied. Vandaar dus dat ik die zaterdag op het braakliggende terrein liep te zoeken naar duinpiepers, want er liggen grote stukken kaal zand. In mijn ogen genoeg om een overtrekkende duinpieper te verleiden om een tussenstop te nemen, en inderdaad. Opeens vloog een duinpieper, met zijn opvallend zandkleurig lichaam en lange staart en met zijn opvallende mus-achtige roep op! De vogel foerageerde actief op het terrein, waarbij hij al rennend achter allerlei insecten zijn kostje bij elkaar verzamelde.

Al drie keer eerder was Ambacht de plek voor een tussenstop van één of meerdere duinpiepers, maar altijd in de Volgerlanden of op een braakliggend terrein langs de Veersedijk. Het zal een rol spelen dat ze, voordat ze Ambacht passeren, eerst 50 kilometer over kletsnatte veengebieden (Alblasserwaard, Krimpenerwaard, etc.) zijn getrokken waar ze niet van houden. Zo’n terrein met kaal zand is dan natuurlijk een verademing om tot rust te komen en de eerste mogelijkheid voor ze om te stoppen na zandgronden op de Utrechtse Heuvelrug. Dit exemplaar bleef dan ook twee dagen hangen. Nu de bouw van de Volgerlanden doorgaat, zal het waarschijnlijk de laatste duinpieper zijn geweest die in Ambacht een tussenstop kon maken. Maar ach, als de bouw er niet zou komen was het zand (de sleutel voor de schitterende vogelsoort) er ook niet geweest en hadden we nooit duinpiepers gehad…

Heeft u vragen, zelf wat onbekends gezien of andere opmerkingen? Mail me gerust:
cornelisfokker@gmail.com