Hoe staat Ambacht er financieel voor?

Het college van B&W presenteerde vorige week op Prinsjesdag de financiële plannen voor 2024 en een meerjarig sluitende begroting voor de periode 2024-2027. Leuk, al die getallen en bedragen, maar wat betekent dit inhoudelijk voor (de inwoners van) Ambacht? Wethouder Economie André Flach licht het toe.

Maar eerst: hebben alle gemeenten zo’n mooi koffertje?
“Nee, deze is speciaal voor Ambacht gemaakt. Ik had een aantal jaar geleden een gereedschapskoffertje van mijn zoon voorzien van het logo van de gemeente en hiervoor gebruikt als grapje. Het jaar erna hadden ambtenaren dit ‘officiële’ koffertje laten maken. Daar hebben ze misschien nog wel spijt van, want het betekent dat we de begroting altijd die derde dinsdag van september af moeten hebben, terwijl andere gemeenten hun begroting vaak pas in oktober presenteren. We zijn dus wel altijd een van de eerste.”

De eerste met een ingewikkeld document van bijna 150 pagina’s…
“Dat is wel het lastige van een gemeentebegroting. Hij moet voldoen aan strakke regels, waardoor het niet lekker wegleest. Dingen staan soms ook op onlogische plekken verwerkt, omdat het daar ‘hoort’. Daarom communiceren we ook met een samenvatting hoofdlijnen.”

Wat is de korte samenvatting van deze begroting?
“Dat we alle belangrijke ambities en beleidsdoelen in de begroting hebben verwerkt en daarbij ook nog alle vier de komende jaren sluitend hebben. Dat betekent dat we niet (verder) in de min gaan. De trend in heel Nederland is helaas dat veel gemeenten moeite hebben met de begroting, voornamelijk de meerjarenbegroting. 2024 lukt nog, maar 2025 is al moeilijker en voor 2026 en 2027 ontstaan er grote tekorten. Wij wijken daar dus positief van af.”

De Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) heeft opgeroepen om de begroting niet sluitend te maken om duidelijk te maken dat gemeenten meer geld nodig hebben. Waarom doet Ambacht dat niet?
“Dat geldt alleen wanneer je krampachtig je begroting sluitend moet maken, terwijl het eigenlijk niet lukt. Bij ons was hij wel gewoon sluitend. Dan ga ik ook geen kunstjes uithalen om ervoor te zorgen dat het niet zo is. Je kunt zeggen: ‘We knallen al onze ambities erin en we zien wel hoe we het betalen’. In Ambacht is het andersom: een plan mag pas de begroting in als er geld voor is. Dan pas voeren we onze ambities uit.”

Hoe zien die ambities eruit?
“De renovatie van Cascade, de herinrichting van de Laan van Welhorst en de bouw van de twee laatste scholen zijn in de begroting opgenomen. Binnen het Preventieplan worden het Relatieloket voor behoefte aan ondersteuning en uitbreiding van de Huiskamers van de wijk gerealiseerd. In Sportpark Schildman worden op basis van een nieuw beheerplan voor onderhoud de velden vervangen. Voor het Programma Duurzaamheid worden onder andere klimaatadaptatie en energietransitie, biodiversiteit, duurzame mobiliteit en grondstoffen aangepakt. Ook is geld gereserveerd voor de aanpak van ondermijning, de opkomst van criminaliteit. Het lijkt soms ver weg, maar gaat helaas ook onze gemeente niet voorbij. Daarom zetten we in op extra handhaving.”

Wat gaan al die plannen de inwoners kosten?
“De inflatie wordt ook dit jaar verhoogd, maar deze stijging van de gemeentelasten geven we volledig terug. Vorig jaar hebben we dat ook gedaan met de inflatie van 6 procent, omgerekend 63 euro. Dit jaar is het 8 procent, omgerekend 76 euro. Deze 76 euro ontvangt elk huishouden als korting via de gemeentelijke belastingen. Er komen dit jaar dus geen kosten bij.”

Behalve dan die 63 euro van vorig jaar…
“Ja, die moeten nu wel zelf betaald worden, net zoals de 8 procent van dit jaar volgend jaar bij de rekening wordt opgeteld. Het idee achter de tegemoetkoming is dat we een jaar verder zijn wanneer de inwoners het moeten betalen en de salarissen -als het goed is- dan ook gestegen zijn. Zo hebben inwoners tijd om het te opvangen.”

Wat gaan we aankomend jaar financieel van het recycletarief merken?
“Wat even wennen zal zijn, is dat er een extra rekening komt voor het aantal zakken dat je hebt weggegooid. Deze rekening valt pas in 2025 op de mat over 2024. Het vaste tarief wordt al wel in 2024 via de gemeentelijke belastingen verrekend. Als je geen verrassingen wilt aan het einde van het jaar, is het aan te raden om de app van HVC te downloaden. Zo kun je het aantal zakken en de daarbij behorende kosten bijhouden.

We hebben daarnaast financiële ruimte gereserveerd voor eventuele bijzondere lasten op dit gebied. Ook de mogelijkheid die nu onderzocht wordt om extra bakken bij winkelcentra te plaatsen, zou hiervan betaald kunnen worden, mits dat door de gemeenteraad besloten wordt.”

Blijft er ook nog wat over?
“In 2024 en 2025 blijft er best nog een fors bedrag over. Dat storten we in twee reserves. De eerste is de algemene reserve Grondbedrijf. Dit is een begroting voor tegenvallers bij grotere projecten zoals bijvoorbeeld de Volgerlanden. Na de Jaarrekening 2022 was de algemene reserve grondbedrijf leeg. Daarom wordt deze aangevuld met € 3 miljoen.

Het tweede bedrag gaat in de bestemmingsreserve rente. Onze begroting is voor 70% met geleend geld gefinancierd. De afgelopen jaren kon dat met hele gunstige rentes, die nu flink stijgen. Dat merken we niet gelijk, omdat we best lange looptijden hebben, maar dat gaan we wel merken. Met deze reserve kunnen we dit betalen zonder dat daarvoor direct de begroting aangepast moet worden. Zo hebben we de tijd om daarvoor aanpassingen te doen zonder dat we gelijk hoeven te gaan bezuinigen op belangrijke dingen.”

22 november gaan we naar de stembus voor een nieuwe regering. Wat voor gevolgen heeft dat op al deze mooie plannen?
“De begroting is stevig en solide, maar dat geldt altijd maar totdat we de volgende circulaire van het rijk krijgen.”

Een watte? 
“Een brief waarin staat hoeveel geld de gemeente ontvangt uit het gemeentefonds, onze voornaamste sponsor. Er zijn inmiddels wel meerjarenafspraken gemaakt zodat de schommelingen daarin niet te heftig zijn. Vroeger was het meer gokken dan ramen. Maar als er nu geroepen wordt dat de volgende minister van Financiën 17 miljard moet besparen, dan sluit ik niet uit dat het ook gemeenten treft.”

En wat gebeurt er nu met de begroting? 
“De gemeenteraad moet de opgestelde begroting vaststellen en behandelt deze tijdens de gemeenteraadsvergadering op 6 en 9 november. Inwoners, ondernemers, verenigingen en instellingen kunnen inspreken tijdens de reguliere commissievergadering op maandag 23 oktober en woensdag 25 oktober 2023.”

Voor meer informatie: www.h-i-ambacht.nl

Tekst + foto: Corine van Driel