Samen aan tafel? Hoe dan?

We zijn gezellig uitgenodigd bij de buren. Geert en Jannie, een wat ouder echtpaar. Samen wonen ze inmiddels zo’n 30 jaar naast ons. Met enige regelmaat eten ze bij ons of wij bij hen. De stamppotten en soepen van Jannie zijn wereldberoemd in onze straat!

Alleen wil het gesprek aan tafel vandaag niet vlotten. Jannie is al tig keer opgestaan en naar de keuken gelopen om iets te roeren, iets in de soep te doen. Enfin, we hebben geen idee. Geert rolt met zijn ogen en klaagt dat dit de hele week al zo gaat. “Ik word er gek van”, moppert hij zachtjes tegen ons. “Ze vergeet van alles, doet alles driedubbel en klaagt dat ze het niet meer weet. De dokter denkt dat ze misschien wel dementie krijgt. Volgende week krijgt ze verder onderzoek.” Ja, het is ons ook al opgevallen. Jannie verandert langzaam, lijkt zaken kwijt te zijn en is onzeker. Het doet ons verdriet. De veel te zoute soep nemen we vandaag maar voor lief, wanneer we met hen zoute tranen huilen. 

Hoe zat het ook alweer met dementie?
Dementie is een chronische aandoening van ons brein die meestal sluipend ontstaat. Er bestaan veel soorten dementie. We kennen al meer dan 100 variëteiten. De meest voorkomende is de Ziekte van Alzheimer. Alle soorten dementie, waarbij iemand langzaam maar zeker volledig afhankelijk wordt van de zorg van anderen, hebben op den duur verstrekkende gevolgen voor het dagelijkse leven. Problemen met inleven in anderen, met het nemen van besluiten, met omgaan met emoties, prikkels, geheugenproblemen, gedragsveranderingen, problemen met lezen, schrijven, begrijpen van taal: op héél véél gebieden ontstaan problemen. Ook op het gebied van eten en drinken. Bijvoorbeeld vergeten dat je al hebt gegeten, iets beslist niet meer lusten, te veel drinken, vergeten te eten, etc. Dementie beïnvloedt soms de motorische vaardigheden van een persoon. Hierdoor kan het een uitdaging zijn om te eten of te kauwen. In een ver gevorderd stadium kan het herkennen van voorwerpen, zoals een vork of mes, lastig zijn. Alles kan een kwestie worden. Dit alles heeft uiteraard grote gevolgen voor de gezondheid, voor gewicht en voor de kwaliteit van leven.

Donderdag 21 september 2023 is het Wereld Alzheimer Dag!
Elk jaar, op 21 september, is het de internationale Wereld Alzheimer Dag; afgekort als WAD. Op deze dag wordt wereldwijd extra aandacht besteed aan dementie en de gevolgen hiervan. Een belangrijke dag want de toenemende vergrijzing zorgt de komende jaren voor een verdubbeling van het aantal mensen met deze diagnose. Nu zijn dat er al ruim 250.000 duizend in Nederland.

Ieder jaar kent de WAD een ander thema, waar speciale aandacht aan wordt besteed. Dit jaar is gekozen voor het thema “Samen aan tafel”.
Op en rondom 21 september worden veel verschillende activiteiten in het hele land georganiseerd om extra aandacht te vragen voor dementie.

Met dementie aan tafel? Wordt deskundig!
We geloven graag dat samen aan tafel gezellig is en dat dat verbindt. Even tijd voor elkaar, even een rustmoment in de hectiek van de dag, je verwend voelen door iets lekkers of gewoon omdat je trek had: er zijn talloze redenen om met elkaar te eten. ‘De buik vol’ heeft op veel mensen een positief effect op de stemming. “Zo, dat zit er weer in!” zeggen we dan grijnzend tegen elkaar. Die gezelligheid verandert misschien wel wanneer er sprake is van dementie. Stel dat iemand om de 2 minuten dezelfde vraag stelt omdat hij of zij is vergeten dat er al een toetje langs kwam. Of dat diegene moeite heeft met blijven zitten… Ja, dan vraagt dat wat van alle tafelgenoten. Hoe je dan een gevoel van verbondenheid creëert van gezelligheid is een kunde.

Zoals het u (nu) past...
Het thema van dit jaar ‘Samen aan tafel’ gaat over de kwaliteit van leven, over sfeer en gezelligheid. Want in het algemeen kun je zeggen dat ook in geval van dementie, welke variant dan ook, samen aan tafel veelal een moment is om de eetlust te stimuleren. Het helpt om de dagelijkse routine te behouden of het roept prettige herinneringen op. Hoe gaan we mensen met dementie nu steunen om gezellig eten en met het eten van gezonde voeding op een prettige manier? Welke specifieke eetgewoontes heeft iemand, wat vindt hij of zij echt lekker en welke voedingsbehoeften bestaan er precies? Voor mensen met dementie, voor familie, voor naasten en voor beroepskrachten is het een uitdaging om hierover met elkaar in gesprek te gaan. Hierover is veel te lezen en te leren. Wil jij meer lezen en leren? Kijk op www.alzheimernederland.nl en zie wat er in uw regio wordt georganiseerd.

Enne …die soep maken we vanaf nu samen. Vind Jannie fijn! 

Tekst + foto: Tineke van Sleen, dementietolk, trainer/coach en vrijwilliger bij AN, www.tevansleen.nl