Gemeenteraadsleden gewaarschuwd voor risico’s van ondermijning

Zoals internetters worden gewaarschuwd tegen phishing en ouderen tegen babbeltrucs, zo zijn Ambachtse gemeenteraadsleden gewaarschuwd tegen criminele beïnvloeding. Dat gebeurde tijdens een informatieavond over ondermijning in het gemeentehuis op 16 september.

Ondermijning is georganiseerde criminaliteit, waarvan de negatieve effecten zichtbaar worden in de samenleving. Voorbeelden zijn overlast of gevaar door een drugslab in de buurt, fraude met zorggeld waardoor burgers zorg mislopen, of huizen met sterk wisselende bewoning die kunnen duiden op uitbuiting. In het geval van politici kan druk worden uitgeoefend, of gunsten verleend, in ruil voor wederdiensten zoals vergunningen. Het kan zelfs gaan om infiltratie van kandidaat-gemeenteraadsleden met verkeerde bedoelingen binnen een partij.

Het Regionaal Informatie- en Expertise Centrum, belast met het voorkomen en verstoren van ondermijnende criminaliteit, adviseerde de Ambachtse raadsfracties om alert te zijn op een aantal ‘rode vlaggen’. Bijvoorbeeld, check vooraf de integriteit van mensen die je op je kieslijst zet. Met de naderende gemeenteraadsverkiezingen is dit extra actueel. En wees bedacht op burgers of ondernemers die vragen of je je wil inspannen voor een persoonlijk, of zakelijk belang. Bij twijfel: doe het niet, verwijs de persoon naar de officiële kanalen en maak melding bij de gemeente.

Screening
Een screening voor lokale politici op bijvoorbeeld nevenfuncties of familiebanden bestaat nu nog niet in Ambacht. Burgemeester Patrick van der Giessen gaf aan dat hij zich daar nog een beetje ‘handelingsverlegen’ mee voelt. “Voordat je op die manier gaat screenen, moet je iets van een aanleiding hebben. In deze gemeente hebben we te maken met partijen en politici die allang meedraaien en die we kennen. Maar áls je het zou gaan doen, moet het consequent en volledig.”

Criminoloog en bestuurskundige Edward van der Torre vertelde de raadsleden hoe hij de risico’s inschat van ondermijning in Ambacht. Hij deed hiernaar onderzoek in vijf Drechtstedengemeenten, door veel gesprekken te voeren en veelvuldig zelf ook de straat op te gaan om te zoeken naar nachtelijke bedrijvigheid en signalen van georganiseerde misdaad. “Hendrik-Ido-Ambacht biedt criminelen zeker kansen, mede door de ligging ten opzichte van grotere probleemgemeenten en het makkelijk opschuiven van illegale activiteiten.” In Ambacht telt hij 200 potentiële risicojongeren die gevoelig zijn voor onder meer ronseling.

Niet uit Den Haag
Van der Torre gaf de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht het compliment dat zij een goed en volledig beeld heeft van illegale activiteiten, buurten waar armoede samengaat met onverklaarbare rijkdom en gebouwen en personen die gevoelig zijn voor betrokkenheid bij criminaliteit. Hij ziet hierin ook een paradox: als je veel signalen oppikt en veel weet, heb je het ook druk met de aanpak ervan. In dit verband waarschuwde hij ervoor dat de aanpak van ondermijning in Ambacht rust bij een klein aantal functionarissen. Ook vroeg hij de gemeenteraad met klem om “nog eens heel goed te kijken” of de bezetting van handhavers wel afdoende is, die met 2,8 BOA-fte’s gering is. Van der Torre: “Relatief kleine investeringen in veiligheid, kunnen een groot effect hebben op je gemeentelijke slagkracht.” Hij sloot af met: “Vanuit Den Haag gaat het namelijk niet komen. De problematiek wordt niet minder, maar de landelijke aandacht ervoor is weggezakt.”