Eksters zijn echte alleseters, maar een belangrijk deel van hun voedsel halen ze uit de bodem (bijv. zaden en regenwormen).
Eksters zijn echte alleseters, maar een belangrijk deel van hun voedsel halen ze uit de bodem (bijv. zaden en regenwormen).

Eksters zijn echte bouwmeesters

Kunst en cultuur

Het voorjaar hangt al echt een beetje in de lucht. In de ochtend laten de merels alweer van zich horen, en ook koolmezen en heggenmussen beginnen voorzichtig met het afbakenen van hun territorium. Deze exemplaren zijn niet echt weg geweest of alweer rustig aan het terugkeren. De voorjaarstrek komt dan ook alweer langzaam op gang, alhoewel het natuurlijk nog maanden zal duren voordat alle soorten aan het broeden zijn geslagen. Een soort die vrijwel niet wegtrekt is de ekster. Een herkenbare verschijning met zijn lange staart en zwartwitte uiterlijk, maar een standvogel bij uitstek.

Eksters brengen zomer en winter door in dezelfde omgeving en onderhouden vaak ook in de winter nog hun nest. Niet zelden houden ze er ook een aantal nesten op na. De grote, bolle nesten die vaak in de top zitten van een hoge boom worden na een storm meestal weer opgelapt. Ook kunnen ze nu alweer druk in de weer zijn om het nest gereed te maken voor het broedseizoen. Op het nest zit in tegenstelling tot vrijwel alle andere nesten een dakje, om het beter te kunnen beschermen. Bovendien is de ingang altijd lastig te vinden, die verbergen ze goed met opzet. Eksters verstevigen hun nest met modder en klei en werken het vaak af met fijne wortels.

Paartjes eksters zijn in principe trouw voor het leven. Ze beginnen echter pas vanaf hun derde met broeden, daarvoor houden ze zich op in groepjes, soort ‘jeugdbendes’. Waarschijnlijk doen ze in die eerste jaren ervaring op die ze later nodig hebben om hun jongen groot te kunnen brengen.
Eksters zijn bij uitstek alleseters, maar het voedsel bestaat voor het grootste deel uit emelten (keverlarven die in de bodem leven), regenwormen en menselijk afval. In het broedseizoen staan ze ook te boek als echte vogeljagers, die van afstand andere vogels in de gaten houden tot ze weten waar een nest zit. Een aantal eitjes of jonge merels laten ze dan zeker niet links liggen. Eenmaal een nest gevonden komen ze ook terug om het volledig leeg te halen, want slimme jongens zijn het zeker. Bovendien staan ze er ook om bekend om glimmende voorwerpen te stelen en naar het nest te brengen. Eksters hebben een soort onverzadigbare nieuwsgierigheid, alles wat er anders uitziet wordt onderzocht en eventueel op een veilige plek bewaard.

In tegenstelling tot wat veel mensen denken, is het aantal eksters in Nederland al jaren stabiel. De aantallen zijn sinds de jaren ’80 zelfs sterk afgenomen, voornamelijk doordat ze in natuurgebieden geduchte vijanden kregen door de toename van havik en buizerd. Buiten de bebouwde kom is het dan vaak ook goed zoeken naar eksters. Binnen de bebouwde kom doen ze het echter goed en ook weten ze vaak relatief nieuwe wijken snel te bezetten. Voorwaarde is dat er wel wat hoge bomen (minimaal toch wel een meter of 6) moeten zijn, alhoewel ze in uiterste situaties ook hun nest op een gebouw kunnen maken.

Heeft u vragen, zelf wat onbekends gezien of andere opmerkingen? Mail me gerust:
cornelisfokker@gmail.com