Terugblik op het scheepskerkhof

Eerder was in Cascade de film De Scheepsslopers van Ambacht te zien. Als vervolg op de film is maritiem onderzoeker Dirk van Namen de initiatiefnemer van een bijzondere thema-avond met filmbeelden over een deel van de oorlogsvloot die in Ambacht is gesloopt. De avond wordt gehouden op 10 december in Cultureel Centrum Cascade.

Dirk van Namen is een levende encyclopedie als het om de maritieme geschiedenis – en daar horen de scheepsslopers zeker bij – van Ambacht gaat. Sinds zijn jeugd verdiept hij zich er in. Vlot vertelt hij dan ook dat er tot 1989 maar liefst 137 oorlogsschepen zijn gesloopt, naast de vele passagiers- en koopvaardijschepen die in Ambacht zijn ontmanteld. Tijdens de thema-avond met vertellingen en beelden komen daarvan 13 Engelse en Nederlandse oorlogsschepen aan bod.

Voor de pauze vertelt marineman Jan van den Bogert daarover. Dirk ontmoette hem toen hij en de Helderse marineman in de Rotterdamse biblitheek beiden naar gegevens zochten. De twee mannen raakten aan de praat. “Toen bleek hoeveel Jan van den Bogert wist over de geschiedenis van oorlogsschepen heb ik hem uitgenodigd daarover te komen vertellen in Ambacht”. Van den Bogert is wapentechnisch expert en kan vertellen over de aandrijving, de bepantsering en de bewapening van de verschillende schepen. Om de lezing met foto’s en film te illustreren zijn Dirk van Namen en de Ambachtse fotograaf Hans Brouwer naar Den Helder geweest . “Dat levert bij het verhaal achter en over de schepen nooit eerder vertoonde foto’s op”, belooft Van Namen. Hj voegt er aan toe dat de thema-avond nooit van de grond zou zijn gekomen zonder de inbreng van Hans Brouwer.

Volgens Van Namen is er sowieso veel over de 13 uitgekozen oorlogsschepen te vertellen. . “Het zijn allemaal verschillende schepen, variërend van een slagschip tot een onderzeeboot en van een kruiser tot een mijnenlegger. Zo was kannonneerboot Flores betrokken bij de landing in Normandie en werd mijnenlegger Hydra in mei 1940 uitgeschakeld door Duits pantserafweervuur”.

Na de pauze legt oud-adjunct-directeur Henk van der Linden van Frank Rijsdijk-Holland de historische verbinding tussen de aircraftcarrier Nebob en de bijzondere aankoop van het schip in november 1946 door N.V. Holland Scheepswerf en Machinehandel. Hij kleurt zijn verhalen met veel beelden van het schip.

Dirk van Namen is al jarenlang geïnteresseerd in de maritieme geschiedenis van H.I.Ambacht. “Ik kwam vroeger veel bij de sloperij Stolk Handelsonderneming”, zo vertelt hij. “Daar werkte een oom van mij. Ik vond daar van alles, dat voor de slopers niet interessant was maar voor mij wel, zoals logboeken en grote zeekaarten. Later voeren we wel met vrienden met een roeibootje door de Strooppot naar Frank Rijsdijk. Uiteindelijk ben ik onderzoek gaan doen naar het werk van de sloperijen. Het tegenstrijdige is dat bij slopen vooral wordt gedacht aan roest en rommel maar dat ook 75% van het staal wordt gemaakt van schroot”. Veel van de van de gesloopte schepen afkomstige metalen werden verkocht naar Duitsland. Vanaf 1936 was de kabelfabriek, aan de overkant in Alblasserdam, een grote afnemer. Aan de sloopwerkzaamheden in Ambacht kwam rond 1989 een einde. Bedrijven in Pakistan en Bangladesh kunnen veel goedkoper slopen door de schepen op het strand te trekken en met inzet van de lokale bevolking te slopen. “Maar hier kan het ook niet meer door de strenge milieunormen”.
Behalve door boeken, de film en nu de thema-avond wordt de geschiedenis van Ambacht als slopersdorp ook levend gehouden door een Alex Nuij van slijterij Gall en Gall in de Schoof in de markt gezet drankje. In vier smaken is daar de likeur Ambachtse Scheepsslopers te koop.

Tekst + foto: Trudy Wehrmeijer