What’s in the name

Wolfspoot, Berenklauw, en Varkensgras. Maar ook Hondskruid, Ooievaarsbek en Hazenpootje. Sommige planten dragen de mooiste dierennamen. De één groots en gevaarlijk, de ander klein maar logisch. Omdat de blaadjes van Muizenoor nu eenmaal ontzettend veel lijken op…. inderdaad muizenoortjes. En natuurlijk de Paardenbloem, die overigens bij onze oosterburen Löwenzahn, oftewel leeuwtand wordt genoemd.

Gelukkig bedacht de Zweedse botanicus Carl Linnaeus in de 18e  eeuw een uniform systeem die planten wetenschappelijk op naam bracht. Dankzij dit systeem wisten we (en weten we nog steeds) zeker, ongeacht het land waarin een plant groeide, dat we over dezelfde soort spraken. In zijn werk Species Plantarum beschrijft Linnaeus alle planten, die tot dan toe bekend waren. En gaf elke soort een geslachtsnaam en een toenaam. Een eenvoudig maar super overzichtelijk systeem van wetenschappelijke Latijnse namen dat we tot op de dag van vandaag wereldwijd gebruiken. Zo kreeg de paardenbloem de naam Taraxacum officinale wat verwijst naar de medicinale werking van de plant.

De paardenbloem dankt overigens in ons land zijn naam aan het feit dat hij aan paarden werd gevoerd. En bij onze oosterburen omdat de kroonblaadjes licht gekarteld zijn, zoals de hoektanden van een leeuw. Meer planten kregen hun lokale naam omdat men kenmerken herkende van dieren in de bloemen, bladeren of de plant als geheel. In de uitgebloeide bloemknoppen van Ooievaarsbek zag men een ooievaar, de bloemen van een Aapjesorchis leken verdacht veel op de lange slingerarmen van een aap en de Kievitsbloem had precies dezelfde spikkels als het ei van een kievit. Soms groef men wat dieper en ontstond de naam Slangenkruid omdat de wortel wel wat weghad van, precies, een slang.

Echte koekoeksbloem, Grote egelskop, Kattenstaart, Lamsoor, Leeuwenbek en zo kan ik wel even doorgaan. In al deze planten kunnen we een vroeger gebruik ontdekken of een dier herkennen. Een klein beetje fantasie komt bij dat laatste soms goed van pas ontdekte ik onlangs toen iemand mij erop wees dat de bloem van een Bijenorchis meer weghad van een Pokémon met een blij gezichtje.…

Tekst: Mirjam Eikelenboom