Het oude raadhuis

Het oudste echte raadhuis van ons dorp was het pand Dorpsstraat 152, waar kapper Pons tegenwoordig in gevestigd is. In 1951 bouwde de gemeente in ‘het uitbreidingsplan’ een nieuw raadhuis aan het (Oude) Raadhuisplein. Dat gebouw heeft dienst gedaan tot 1987, waarna het huidige gemeentehuis aan de Weteringsingel in gebruik werd genomen. Dit keer iets over het raadhuis  van 1951-1987.

Al voor de Tweede Wereldoorlog was het gebouw aan de Dorpsstraat veel te klein geworden. De gemeentelijke overheidstaak was uitgebreid en het aantal inwoners was vermeerderd. Nadat de gemeente tevergeefs pogingen had ondernomen om het pand Kerkstraat 30 (de vroeger burgemeesterswoning) voor raadhuis te bestemmen werd besloten in de toenmalige nieuwbouw een nieuw raadhuis te bouwen. Dat was geen sinecure. Zo kort na de oorlog waren bouwmaterialen in ons land heel schaars. Je had daarom een speciale vergunning van het Rijk nodig. Het provinciebestuur was in Ambacht komen kijken of een nieuw gemeentehuis wel nodig was. Toen men zag hoe krap de huisvesting was werd zij bij de rijksoverheid pleitbezorger voor een nieuw raadhuis. Dat leidde er toe dat er in die tijd  drie gemeenten in ons land een nieuw gemeentehuis mochten bouwen, waaronder Ambacht. In 1949 had men berekend dat het nieuwe raadhuis f 300.000,= zou gaan kosten. Verschillende raadsleden hadden er maar moeite mee. Ze pleitten er voor om het geld te besteden om nieuwe woningen te bouwen, omdat de woningnood kort na de oorlog erg groot was. 

De bouwtijd van het raadhuis viel grotendeels in een burgemeesterloos tijdperk. Burgemeester Duiker, die zich erg heeft ingespannen voor een nieuw raadhuis was eind 1949 naar Pijnacker vertrokken. Bij de officiële opening van het raadhuis in oktober 1951 werd bekend dat ons dorp in de persoon van G.A. Bax een nieuwe burgemeester kreeg. In de tussenliggende periode was er voor Ambacht  K. Aantjes als burgemeester benoemd, maar die was kort na zijn installatie ziek geworden en overleden. Zowel de eerst paal als de eerste steen voor het nieuwe raadhuis waren het werk van loco-burgemeester A. de Waard, die hier vele jaren wethouder is geweest.. Bij de eerste steenlegging werd er een koker ingemetseld met een bestek en wat feiten over het moment van de feestelijke gebeurtenis.

Over het uiterlijk van het raadhuis was men het in ons dorp niet eens. De architectuur was best opvallend eigentijds. Iemand schreef in de krant: ‘Zonder het minste gevoel voor wat was en zonder zich te realiseren wat werkelijk komen zal, heeft men een ambtenarenpakhuis opgetrokken, dat de naam raadhuis onwaardig is. In dit koude, naargeestige harteloze gebouw ligt alleen het papieren verleden, maar het hart van Ambacht ligt langs de Waal.’ Hier stonden ook krantenberichten tegenover waarin de architectonische kwaliteit van het gebouw werd geprezen Er zou sprake zijn van ‘een van Ambachts mooiste bouwwerken.’

Arie Verhoeven