Raad bouwt aan vertrouwen

Het vertrouwen van de burger in de overheid is laag. Inwoners voelen zich niet gehoord en vinden dat de politiek te weinig opkomt voor de belangen van de burger. De gemeenteraad van Zwijndrecht nam in 2023 het voorstel “Bouwen aan Vertrouwen” aan. Uit het voorstel groeide uiteindelijk drie interventies; een communicatiestrategie, meespraak op oriëntatieavonden en de ideeënmarkt. De raad besprak de uitvoering van de interventies op 11 februari jongstleden tijdens een carrouselvergadering. 

Elke interventie heeft zijn eigen ambities. Met de communicatiestrategie wil de raad de betrokkenheid van inwoners bij de lokale politiek vergroten. Door duidelijk te communiceren wanneer en welke keuzes er worden gemaakt en hoe inwoners hierin hun stem kunnen laten horen. Meespraak bij oriëntatieavonden betrekt de inwoners actiever bij het besluitvormingsproces. De raad kan de input van bewoners mee laten wegen in de besluitvorming. Op een ideeënmarkt ontmoeten inwoners en raadleden elkaar direct en persoonlijk. Het geeft inwoners de kans invloed uit te oefenen.

Een belangstellende politiek
De interventies van de gemeente Zwijndrecht zijn geen overbodige luxe. In het najaar van 2024 concludeerde het Sociaal en Cultureel Planbureau dat burgers verlangen naar een belangstellende politiek die in nauw contact staat met de bevolking. In het onderzoek komt naar voren dat politici volgens burgers beter weten wat er speelt als zij meer het land ingaan en inspraakmogelijkheden organiseren. Hoewel ook blijkt dat juist de mensen die zich niet gehoord voelen minder vaak meedoen aan inspraak. Toch denken mensen dat het politici helpt beter naar hen te luisteren.

Levendig debat
Terug naar de gemeenteraad in Zwijndrecht. De carrouselvergadering begon wat onwennig. Bouwen aan Vertrouwen komt immers vanuit de raad zelf. Vandaar dat er geen portefeuillehouder aanwezig was maar waren de opmerkingen en vragen aan elkaar gericht. Na wat extra stimulans van de voorzitter ontstond er een levendig debat waarbij elke interventie de revue passeerde. Ook de ideeënmarkt kreeg de nodige aandacht.

Daniella van der Geer-Verspaandonk, van de VVD en onderdeel van de werkgroep Ideeënmarkt: “De ideeënmarkt heeft vooral te maken met verwachtingsmanagement. We gaan het gesprek aan, halen goede ideeën op en geven een terugkoppeling aan de inwoners wat er met de ideeën wordt gedaan.” Andries van Gemerden, SGP/Christen Unie, gaf in zijn reactie hierop aan dat het heel lastig wordt om die terugkoppeling te geven. Dat zou dan achteraf, na overleg met de raad, moeten gebeuren. Hij pleitte ervoor herkenbaar te zijn als politieke partij zodat vanuit die hoedanigheid een direct antwoord, wat er wel of niet wordt gedaan met het idee, kan gegeven worden. Dit kreeg bijval van Sabine Schipper, van D66. Terwijl Lia Prins, namens GroenLinks/PVDA, minder voelde voor een partijenmarkt.

Het debat maakte duidelijk dat de raad het voorstel vooral ziet als een dynamisch ontwerp. De praktijk moet uitwijzen wat eraan bijdraagt om het vertrouwen tussen de burger en de gemeenteraad te versterken. Het voorstel gaat als debatstuk door en wordt daarna in stemming gebracht tijdens de raadsvergadering op 4 maart aanstaande.

Tekst: Meity Bodenstaff-de Folter