Op weg naar inclusiever onderwijs

31 maart 2025, 14:00 Lokaal

Steeds meer kinderen hebben professionele, individuele hulp nodig. In Zwijndrecht geldt dat voor een op de zes kinderen. Beschikbare zorg schuurt tegen de rand van betaalbaarheid aan. Maar buiten de geldkwestie kunnen we ons afvragen of we onze kinderen inderdaad geven wat zij nodig hebben. Of hebben we met z’n allen een systeem bedacht, dat niet noodzakelijk het welzijn van alle kinderen bevordert? Inclusief onderwijs is een systeem dat afwijkt van het huidige onderwijsstelsel. Wethouder Ronald de Meij is een groot voorstander van inclusief onderwijs. Wij hebben hem gevraagd waarom dat is.

“Onze jeugd- en kinderjaren leggen de basis voor ons leven. Ik heb in de jeugdsector gewerkt maar voel me ook persoonlijk betrokken. Ik heb geluk gehad. Ik kon studeren, ik ben gezond en kom uit een prettige thuissituatie. Maar ik ken ook kinderen die niet zo bevoorrecht waren. Dan merk je hoe lastig deze kinderen het hebben in vergelijking met hun leeftijdgenootjes die wel opgroeien in een stabiele omgeving. Meetellen en erbij horen is belangrijk voor elk kind. Daarom ligt inclusief onderwijs me zo na aan mijn hart.”

School of opvang in eigen wijk of woonplaats
Voor de wethouder betekent inclusief onderwijs dat kinderen en jongeren terecht kunnen op een -reguliere- school in hun eigen wijk of woonplaats. Daarbij mag het niet uitmaken of een kind goed kan leren of extra ondersteuning nodig heeft. In 2023 gingen 269 kinderen naar een opvang of een school buiten Zwijndrecht. Een jaar later is dat aantal nauwelijks veranderd. Buiten je eigen dorp of stad naar school gaan, kan grote gevolgen hebben. Het zijn lange dagen, je bent ver van huis en weg van je vriendjes en vriendinnetjes. Zo’n busje of taxi voor de deur zegt eigenlijk: je bent anders.

Missen van interactie met leeftijdsgenoten en volwassenen
“Ruim 60 kinderen in Zwijndrecht gaan helemaal niet naar school ”, zegt De Meij. “Er is voor hen geen passend onderwijsaanbod in Zwijndrecht. Thuiszitten is ontzettend schadelijk voor een kind. Er valt een groot gat in hun leerontwikkeling. En ze missen de interactie met leeftijdgenoten en volwassenen. Op school leer je samenwerken, om te gaan met verschillen, je plek te claimen binnen de groep. Als dit je zo jong al wordt ontnomen, hoe moeilijk wordt het dan om als volwassene je draai te vinden op de werkvloer of in de maatschappij?”

Allyssia Sevenhuijsen is schoolpsycholoog bij Onderwijsgroep OZHW. Ze werkt samen met leraren, interne begeleiders, ondersteuningscoördinatoren, schoolleiders, leerlingen en ouders. In Zwijndrecht vallen de basisscholen De Dolfijn, Daltonschool Tandem, Develhoek en BinnensteBuiten onder deze onderwijsgroep. Ook het Loket en het Walburg College horen bij OZHW. Allyssia werkt op het snijvlak van onderwijs, ondersteuning en zorg

“Mijn collega Jet Haan en ik werken op 24 scholen in het basis- en voortgezet onderwijs in de regio. Wanneer onze hulp wordt ingeroepen richten we ons niet alleen op de individuele leerling, maar kijken wij vooral naar de context. Wat heeft het kind meegemaakt? Wat gebeurt er in de klas? Hoe verlopen de interacties? Wat heeft de leraar ingezet en welk effect heeft dit? Daarna gaan we samen met de leraar onderzoeken welke volgende stap we kunnen nemen. Dit gebeurt altijd in afstemming met de leerling en ouders. Dit kunnen aanpassingen zijn voor in de klas, op pedagogisch en didactisch vlak. Door de waan van de dag ontbreekt het leraren vaak aan ruimte om een stapje terug te doen en de situatie te analyseren. Dan is het fijn om hier samen naar te kijken, voor het welzijn van de klas, leerling en de leraar.”

“Daarnaast denken we mee in de ontwikkelingen binnen de OZHW scholen, zoals de weg naar inclusiever onderwijs. Hierin is het van belang de doelstellingen te halen die in de Samenwerkingsagenda staan. Daarvoor moeten we goed op elkaar blijven afstemmen. En in beeld houden wat goed gaat. Vanuit dat vertrekpunt puzzelen wat de volgende stappen zijn. Het is een uitdagende opdracht. We zijn het met elkaar eens dat er iets moet veranderen in het onderwijs. De maatschappij verandert. Daarom zal het onderwijs zich moeten blijven ontwikkelen. En is het vooral belangrijk dat scholen, professionals en ouders met elkaar in verbinding blijven.”

Kind centraal
In het huidig onderwijssysteem komt het voor dat de doelstellingen van de school centraal staan. Bij inclusief onderwijs kijkt de school naar de behoefte van het kind. De focus ligt vooral op wat een kind wel kan. Welke vaardigheden, steun of fysieke ruimte heeft het kind nodig om te gedijen. Daarbij mogen kinderen ervaren dat tegenslagen bij het leven horen. Dat ze zullen vallen en weer leren op te staan.

Zwijndrecht sterk
“Er liggen zeker obstakels op de weg naar inclusief onderwijs, maar wat Zwijndrecht sterk maakt; is dat wij als gemeente samen met de scholen, kinderopvang, gezondheidszorg, het sociaal wijkteam en welzijnswerk, allemaal strijden voor hetzelfde resultaat. In onze Samenwerkingsagenda streven we ernaar dat over vijf jaar; geen kind langdurig thuiszit, veel minder kinderen individuele (jeugd)hulp krijgen en er dichtbij huis meer opvang en onderwijs beschikbaar is.

Allyssia Sevenhuijsen, schoolpsycholoog OZHW
Foto: Dylan van der Laarse