In het verzet

Kort na de capitulatie van het Nederlandse leger op 15 mei 1940 kwam het verzet tegen de Duitse bezetting al van de grond, aanvankelijk heel bescheiden. In juni 1940 werden er op de Oostendam al wapens gestolen. Vermoedelijk waren het de wapens die de Burgerwacht kort tevoren bij de bezetter had moeten inleveren. Overigens keken de de Nederlanders de eerste tijd veelal ‘de kat uit de boom’. De Duitsers probeerden, omgekeerd, met vrij zachte hand het Nederlandse volk voor zich te winnen. Vooral na de april-meistaking van 1943 nam het verzet duidelijk toe. In het nieuwe boek ‘Ambacht in oorlogstijd’ is ook een hoofdstuk over het verzet in ons dorp te lezen. Een centrale figuur daarin was meester Henk Hogeweg, destijds hoofdonderwijzer van de christelijke lagere school aan de Steenplaats, die het georganiseerde verzet van de grond heeft gebracht.

Het georganiseerde verzet had meerdere facetten. Vooral bekend was de Landelijke Organisatie voor hulp aan onderduikers (L.O.). Primair doel van de L.O. was onderduikers een veilig onderduikadres te geven en hen te voorzien van voedselbonnen en eventueel een vervalst persoonsbewijs. In de loop van 1941 of 1942 werd Hogeweg vanuit het Dordtse verzet benaderd. om ook in ons dorp het L.O.-werk op te zetten. Hij benaderde vooral mensen uit de voormalige Vrijwillige Burgerwacht, waaraan hij voor de oorlog leiding had gegeven en die op last van de bezetter  al direct na de capitulatie was opgeheven. De  L.O. zorgde voor onderduikers in ons dorp en haalde ook periodiek bij Ambachters geld op om onderduikers en hun achtergebleven familie financiële ondersteuning te kunnen geven. Uit de L.O. kwamen ook de knokploegen voort die distributiekantoren overvielen om bonkaarten te kunnen bemachtigen voor onderduikers. De L.O. kreeg ook specialistische diensten die o.a. persoonsbewijzen vervalsten. Er kwamen in ons land ook allerlei illegale kranten, die oorlogsnieuws verspreiden en de mensen motiveerden om, ondanks toenemende onderdrukking vol te houden tot de bevrijding zou komen.

Ik wil dit keer aandacht vragen voor de bijgevoegde foto. Hierop staan dertien mensen die zich in ons dorp speciaal belast hadden met de verspreiding van het illegale blad Trouw. Wij zijn wellicht geneigd het verzetswerk vooral te zien als mannenwerk. Begrijpelijk want veel illegaal werk werd door mannen gedaan. Bij vrouwelijk verzetswerk denken we aan het werk van koeriersters, die met verzetskrantjes onder hun kleding per fiets door weer en wind hun gevaarlijk verzetswerk deden. Sommigen deden echter meer gevaarlijk werk. Op deze interessante foto is te zien dat ook vrouwen in ons dorp in de illegaliteit zaten. Misschien zijn er lezers die mensen op de foto gekend hebben. Kent u iemand en weet u iets over hem of haar te vertellen, vooral in relatie tot de oorlog? Ik hoor het graag.

aaverhoevenhia@kliksafe.nl