Statushouder geen voorrang meer op sociale woning

In de laatste raadsvergadering van deze raadsperiode was het vooral het debat rond het voorstel van ABZ, ZPP en VVD dat in het oog sprong. Zij pleitten om statushouders geen voorrang meer te geven bij het toekennen van sociale huurwoningen. 

Dit ligt in lijn met de wens van het nieuwe kabinet. Daarom wordt er gewerkt aan een nieuw systeem voor opvang en huisvesting.

ABZ; ‘We verzoeken het college op zoek te gaan naar alternatieve huisvesting zoals leegstaande kantoorpanden, bijvoorbeeld het Twistergebouw, containerwoningen of flexwoningen. En eind van het jaar met een wijzigingsvoorstel op de huisvestingsverordening te komen waarin de voorrangsregeling voor statushouders op sociale huurwoningen is geschrapt.’

Stemming
Na een stevig debat ging de raad over tot stemming. Behalve de drie initiatiefnemers stemden alle andere partijen tegen de motie. Ook Robert Kreukniet, wethouder Bouwen en Wonen en momenteel lijsttrekker VVD, ontraadde het voorstel. Met 14 voor en 11 stemmen tegen, werd de motie aangenomen.

De Wethouder: ‘We zien de druk op de woningmarkt, we zien dat er lange wachttijden zijn. Maar we hebben een wettelijke taakstelling om statushouders te huisvesten. Die blijft onverkort bestaan, of je nu met of zonder voorrangsregeling werkt.’

Dus hoeveel druk geeft het voorrang geven aan statushouders nou op de sociale woningvoorraad in Zwijndrecht? In 2025 werden 73 statushouders in 31 woningen gehuisvest. Vorig jaar kregen 421 woningen een nieuwe huurder in Zwijndrecht. Dat betekent dat zo’n 7,2% van alle vrijgekomen sociale woningen naar statushouders gaan. De gemiddelde inschrijftijd van een woningzoekende is 9,3 jaar. De actieve zoektijd, wanneer mensen daadwerkelijk op zoek gaan naar een woning, ligt gemiddeld op 3,8 jaar. 

Kreukniet: ‘Wat het effect van die 31 woningen hierop is, kunnen wij niet direct duiden. Alleen dat het ongeveer 7,2% is van het totaal aan vrijgekomen sociale woningen. Het college ontraadt deze motie. Niet omdat we de problematiek niet zien of om het te bagatelliseren maar we hebben de wettelijke verplichting om een aantal statushouders te huisvesten. En zolang de alternatieven nog niet goed zijn uitgewerkt, lopen we, wanneer we de voorrangsregeling nu zouden schrappen, meer risico.’

Op dit moment heeft Zwijndrecht geen containerwoningen, flexwoningen of kantoorpanden die klaar zijn om in te wonen, beschikbaar. Daarom noemt het CDA de motie, de huid verkopen voordat de beer geschoten is. Ook attendeerde de partij erop dat in de huidige huisvestingsverordening van Zwijndrecht, statushouders worden aangemerkt als een kwetsbare doelgroep. ‘Wij moeten ervoor zorgen dat kwetsbare doelgroepen goede woonvoorzieningen krijgen.’

D66: ‘Statushouders zijn eigenlijk dak- en thuisloos. De azc stroomt over en wij moeten ze een plek geven. En deze mensen geef je geen voorrang meer? Wil je zo’n gemeente zijn?’

Wie is statushouder?
Volgens Vluchtelingenwerk Nederland is een statushouder een persoon die de Nederlandse overheid erkend als vluchteling. Een statushouder krijgt een tijdelijke verblijfsvergunning, wordt aan een gemeente gekoppeld en wacht in een azc tot er een woning beschikbaar is. Statushouders mogen werken en moeten het inburgeringsexamen halen. Na vijf jaar controleert de IND of een statushouder nog bescherming nodig heeft. Is hun land nog steeds onveilig en hebben ze het inburgeringsexamen gehaald? Dan wordt een verblijfsvergunning zonder einddatum aangevraagd.

Tekst: Meity Bodenstaff- de Folter