Zwijndrecht huist te weinig statushouders, Provincie neemt regie over als doelstelling niet wordt gehaald

Zwijndrecht huist te weinig statushouders. Dat vindt Het college van Gedeputeerde Staten van de provincie Zuid-Holland. Gemeenten moeten elk jaar een aantal statushouders opnemen. Volgens de provincie loopt Zwijndrecht sinds 2023 achter op deze taakstelling. Wordt vóór 1 april 2027 de achterstand niet ingelopen en de gevraagde aantallen over 2026 en een deel van 2027 niet behaald, dan neemt de provincie de regie over. 

Zwijndrecht zit met de taakstelling in haar maag. ‘De uitvoering van de wettelijke taakstelling gebeurt binnen een woningmarkt die al langere tijd onder druk staat. De beschikbaarheid van sociale huurwoningen en de ruimte voor nieuwe huisvestingslocaties zijn beperkt. Geschikte locaties liggen niet voor het oprapen en de mogelijkheden voor uitbreiding zijn gering. Daarnaast bestaat er binnen de samenleving zorg over de druk op de sociale huurvoorraad en de verdeling van schaarse woningen.’

Doelstelling
Vluchtelingen met een verblijfsvergunning (statushouders) hebben recht op een woonruimte. In principe binnen een periode van drie maanden. Binnen de huidige overspannen woningmarkt lukt dat vrijwel nooit. Toch is elke gemeente verplicht elk jaar een aantal statushouders te huisvesten. Hoeveel dat er zijn, bepaalt het Rijk. De provincie, als toezichthouder, ziet erop toe dat de doelstelling wordt gehaald. Mocht een gemeente, voor langere tijd, niet genoeg statushouders opvangen dan kan zij overgaan tot indeplaatsstelling. Dit houdt in dat de provincie deze Rijkstaakstelling overneemt en uitvoert op kosten van de gemeente.

Provincie Zuid-Holland: ‘Hoewel het voor sommige gemeenten een uitdaging is, vooral gezien de omvang van de achterstand, om het de komende periode zelf in te lopen, is dit zeker mogelijk. Eerder hebben gemeenten aangegeven dat de opgave niet te realiseren was, om het vervolgens toch te behalen door anders te kijken naar de huisvestingsopties, zoals woningdelen of tijdelijke huisvesting.’

In beroep
Statushouders in Zwijndrecht worden grotendeels, via een voorrangsregeling, ondergebracht in sociale huurwoningen van Trivire, Woonkracht10 en Woningbouwvereniging Heerjansdam. In een raadsvergadering net voor de gemeenteraadsverkiezingen in maart, werd een motie aangenomen waarin statushouders geen voorrang meer krijgen op sociale woningen. Maar daarvoor in de plaats alternatieve woonruimte krijgen aangeboden zoals leegstaande kantoorpanden, containerwoningen of flexwoningen. Het college ziet kansen voor de inzet van flexwoningen maar denkt dat dit nieuwe vraagstukken met zich meebrengt, zoals inpassing, beheer en draagvlak.

Het college overweegt in beroep te gaan tegen het besluit van Gedeputeerde Staten. ‘Een beroepsprocedure schorst het besluit niet, maar kan wel van belang zijn om de juridische houdbaarheid van het oordeel van de provincie te laten toetsen. De komende periode richten wij ons op het overleg met de provincie en het voorbereiden van een mogelijke beroepsprocedure. Daarnaast blijven wij samenwerken met relevante partners. In de prestatieafspraken met woningcorporaties is vastgelegd dat wij gezamenlijk streven naar het inlopen van de achterstand in 2026-2027, zodat Zwijndrecht voldoet aan de wettelijke taakstelling en feitelijke indeplaatsstelling kan worden voorkomen.’

Tekst: Meity Bodenstaff- de Folter