Hoe nu verder in Ambachtse politiek

Wisseling van de macht, zette Realistisch Ambacht op de verkiezingsborden. Die wisseling lijkt er te komen. De partij is met zeven zetels de grote overwinnaar van de verkiezingen. SGP-CU houdt ook zeven zetels maar kreeg 550 stemmen minder. Het CDA bleef gelijk op 2 zetels. De overige partijen verloren allemaal een zetel. EVA keert niet terug. Oud-burgemeester Jan Heijkoop gaat als informateur kijken welke partijen een nieuw college kunnen vormen.

Heijkoop (72), die nu in Oud-Alblas woont, is voor deze rol gevraagd door Oene Doevendans, de partijleider van Realistisch Ambacht. Als grootste partij mag deze in de Ambachtse traditie het voortouw nemen in de formatie. Natuurlijk wil deze partij graag deel uit maken van het college. Doevendans heeft op de verkiezingsavond al uitgesproken dat hij dan graag wethouder wil worden. In het maandagavond gehouden zogenoemde duidingsdebat verklaarde hij de keuze voor Heijkoop. “De oud-burgemeester is niet alleen een zeer ervaren oud-bestuurder, hij kent onze gemeente ook zeer goed en heeft geen specifieke binding met Realistisch Ambacht of met ons gedachtegoed en kan bij uitstek boven de partijen staan en ons helpen om zo veel mogelijk recht te doen aan de verkiezingsuitslag.” De andere partijen gingen akkoord met deze rol voor de oud-burgemeester bij de verkennende gesprekken.

Verandering centraal
In het duidingsdebat hebben alle partijen aangegeven hoe zij de verkiezingsuitslag beschouwen. Volgens Doevendans hebben de kiezers met de grote overwinning van Realistisch Ambacht aangegeven dat zij verandering willen. Dat wordt voor hem dan ook het centrale thema in de aanstaande besprekingen met alle andere fracties. De suggestie van het CDA dat Realistisch Ambacht en SGP-CU als de twee grootste fracties als eersten zouden moeten kijken of de verschillen overbrugbaar zijn, werd onderschreven door Gemeente Belangen. Beide partijen gaven ook aan dat als zo’n coalitie breder zou moeten worden er met hen te praten valt of er voldoende overeenkomstige punten zijn om mee te doen. Beide partijen wezen erop ook ruime bestuurlijke ervaring te hebben. Doevendans deelde deze visie niet. “Wij willen juist dat alle partijen op dezelfde wijze worden behandeld en in een open proces hun mening kunnen geven. Wij zien meerdere mogelijkheden voor een coalitie maar geven nu niet aan wat onze voorkeur zou zijn”.

Degelijke financiën
Wel gaf hij aan voorstander te zijn van stabiliteit in het bestuur en noemde daarbij de al jarenlange solide en degelijke financiële koers van voorgaande colleges. Ook leek hij andere partijen gerust te willen stellen door te spreken over behoud van de huidige bestuurscultuur van naar elkaar luisteren en open staan voor andere argumenten. “We moeten met elkaar verder. We gaan daarom in de formatie met alle partijen in gesprek en kijken met wie wij zoveel mogelijk punten uit ons verkiezingsprogramma kunnen realiseren en welke punten andere partijen in het collegeprogramma willen zien”. Voor Daan van den Wollenberg (VVD) was dat aanleiding om te wijzen op de verkiezingsborden, waarin Realistisch Ambacht juist opriep tot wisseling van de macht. Oene Doevendans deed dat af als “verkiezingsleus”. Hij gaf aan niet alleen naar de inhoud maar ook naar de cultuur en de bestuursstijl te willen kijken. Op de verkiezingsavond zei hij al een college te willen met minimaal drie partijen.

Gele zakken
Om tot zo’n coalitie te komen zal op het eerste gezicht niet eenvoudig zijn. Belangrijke punten voor Realistisch Ambacht zijn immers de gele zakken, de winkelopening op zondag en geen AZC. Voor de tweede grootste partij, SGP-CU is de zondagsrust een principieel punt , waarover overeenstemming met Realistisch Ambacht niet voor de hand ligt. Voor Gemeente Belangen, de derde partij in grootte, is de milieuwinst en de kostenbeheersing van gescheiden ophalen van plastic in de gele zakken een belangrijk punt. Wat betreft een AZC heeft de hele gemeenteraad al eerder aangegeven dat opvang van asielzoekers alleen mogelijk is op of bij het water. Ook heeft de raad al aangegeven geen veiligelanders meer te willen opvangen. Al met al beloven het geen simpele onderhandelingen te worden.

Teleurgesteld maar samenwerken
Voor SGP-CU zorgden met name de uitslagen van de stembureaus in en rond het oude centrum voor de nodige stemmen om de partij op zeven zetels te houden. Bij de overige partijen was op de verkiezingsavond vanzelfsprekend vooral teleurstelling te horen. In het verkiezingsdebat spraken alle partijen uit bereid te zijn tot samenwerking. Het CDA won wel aantal stemmen maar hun hoop op een restzetel werd geen waarheid. Melis Nugteren van Gemeente Belangen sprak van “een grote verschuiving, die we wel hadden verwacht”. Zijn partij wacht af wat de verwachtingen en wensen van Realistisch Ambacht zijn om een coalitie te vormen. Daan van den Wollenberg van de Ambachtse VVD liet nog enig optimisme horen. “Wat ons betreft zijn nu vooral de twee grootste partijen aan zet. Maar wij hebben met Jauharina Oelfke een ervaren wethouder in huis. Dat argument zullen we zeker naar voren brengen”. Verder wees hij er op de verkiezingsavond nog op dat, gezien het aantal zetels, ook de huidige combinatie van SGP-CU, Gemeente Belangen, CDA en VVD met samen 14 zetels door zou kunnen gaan. “Maar dat past niet bij het signaal van de inwoners”.        

De aardverschuiving van zetels naar Realistisch Ambacht betekent verlies voor andere partijen. EVA kreeg te weinig stemmen voor een zetel en verdwijnt dus uit de Ambachtse raad. Gemeente Belangen (van 4 naar 3), VVD (van 3 naar 2), D66 en GroenLinks/PvdA (beiden van 2 naar 1) moesten allemaal een zetel inleveren. Het CDA bleef gelijk op 2 zetels.

Door: Trudy Wehrmeijer