‘Vrijheid is nooit vanzelfsprekend’

Oorlog lijkt meestal ver weg. Tot het ineens dichterbij komt. Juist dan is het belangrijk om te herdenken. Het 4 en 5 mei Comité nodigt inwoners van Zwijndrecht en belangstellenden uit om met verhalen die ons verbinden even stil te staan bij wat vrijheid betekent.

Het comité zet zich als hecht team in voor het levend houden van de herinnering aan de Tweede Wereldoorlog. Dat gebeurt met de jaarlijkse Dodenherdenking, maar ook met educatieve projecten en eenmaal in de vijf jaar rond Bevrijdingsdag. 

Hart en ziel
Margo Pijl was eerder penningmeester van de organisatie en nu voorzitter, als opvolger van Wil Hofland. Haar betrokkenheid is geen toeval. De geschiedenis van de oorlog raakte ook haar familie. “Wat mijn moeder vertelde over een Joods gezin waar ze na de oorlog voor werkte, maakte indruk op me. Andere familieleden waren actief in het verzet of tewerkgesteld in Duitsland. Een oom bezocht bijvoorbeeld plekken waar hij had gewerkt, ik ging als kind mee. Zulke ervaringen vormen je. Mede daarom vinden we het belangrijk dat we blijven herdenken en dat nieuwe generaties begrijpen waarom vrijheid niet vanzelfsprekend is.”

Krans
Het comité werkt nauw samen met de gemeente en andere organisaties, maar ook met scholen.  Groep 6 van basisschool De Sterrenwacht adopteert dit jaar het monument en legt tijdens de herdenking bloemen. “De kinderen waren meteen enthousiast om mee te doen”, vertelt Margo. “Je merkt dat het hen raakt.” Ook de bijdrage van scouting is inmiddels traditie: zij delen rood-wit-blauwe bloemen uit die bezoekers kunnen neerleggen. Dat maakt het persoonlijk: “Je ziet hoe belangrijk dat moment is voor mensen.”

Indrukwekkende lezing
Tijdens de herdenkingsbijeenkomst vanaf 19.00 uur in de Heilig Hartkerk verzorgt dit jaar veteraan Willem Fontein een indrukwekkende lezing. Hij volbracht missies in Cambodja, Afghanistan, Irak en op de Balkan. Margo: “Zijn verhaal heeft de titel ‘Zij gaven hun morgen voor ons vandaag’ en raakt me enorm. Hij kijkt terug op de Tweede Wereldoorlog en op zijn missies. Maar hij kijkt ook vooruit en wil ons ervan bewust maken dat vrede begint met hoe we met elkaar omgaan. Ik kan inwoners alleen maar aanraden te komen luisteren.”

Kapiteinsflats
Een bijzonder onderdeel is ook de bijdrage van de kleinzoon van kapitein Rietbergen, naar wie een van de bekende Kapiteinsflats in Zwijndrecht is vernoemd. Hij leest fragmenten voor uit het boek dat hij schreef over zijn grootvader.

Voorafgaand aan de herdenking legt het comité in de ochtend samen met nabestaanden bloemen bij de graven van gesneuvelden in Zwijndrecht. “Ook dan zie je hoe belangrijk het is dat we dit blijven doen. Herdenken helpt ons beseffen hoe kwetsbaar vrede is. Daarom dragen we ook bij aan educatieve projecten. Bijvoorbeeld door sprekers te verzorgen die op scholen verhalen vertellen die blijven hangen.”

 “Ik hoop dat op 4 mei veel inwoners aanwezig zijn bij de herdenking in de kerk en de herdenking op het Raadhuisplein om samen stil te staan bij wat vrijheid betekent. Zeker in een tijd waarin oorlog dichterbij voelt dan we zouden willen, verbindt herdenken ons. De programmaonderdelen in de kerk worden omlijst met mooie muziek van Muziekensemble Triade.”

Bron: Gemeente Zwijndrecht