30 tot 50 afval hotspotlocaties

Zwijndrecht - Bijplaatsing. Dat is rommel die naast, in plaats van in, de afvalcontainers belandt. Een grote irritatiebron voor inwoners en een doorn in het oog van de gemeente. In 2025 kwam de gemeenteraad met het Lik-op-stukafvalbeleid. Negen maanden na dato, komt het college tot de volgende conclusie; het lik-op-stukbeleid leidt tot meer boetes, niet tot minder overlast.

Sinds 2023 hebben we een pasje. Het pasje introduceerde het recycletarief in elk huishouden in Zwijndrecht. Omdat, zo zei de gemeente, het verwerken van restafval steeds duurder wordt en ze daarmee de hoge stijging van de afvalstoffenheffing wil tegengaan. Mensen moeten verantwoordelijkheid nemen voor hun eigen afval. Hoe meer tripjes naar de restafvalbak of het buiten zetten van de zwarte container, hoe meer geld je kwijt bent. Dat het zou leiden tot zwerfaval en bijplaatsen was een van de leidende argumenten tegen het invoeren van het recycle-tarief.

Vorig jaar januari gaf de gemeenteraad aan het college de opdracht, in de motie Lik-op-stuk-afvalbeleid, een plan van aanpak te maken om bijplaatsing en dumping terug te dringen.

De meeste huishoudens doen het goed
Sinds de invoering van het recycletarief scheiden we beter ons afval. Waardoor er minder restafval, dat is geen plastic, tuin-, groente- of fruitresten, overblijft. Bij het overgrote deel van de huishoudens gaat dit prima. Slechts 3% van het restafval komt niet terecht in de daarvoor bedoelde containers. Een mooie overwinning voor milieu en natuur zou je zeggen, was het niet dat een ander groter deel aan bijplaatsing, zo’n 30 tot 40%, niet komt van restafval maar van grofvuil. Grofvuil valt buiten de scoop van het recycletarief en Lik-op-stuk- afvalbeleid.

Zwijndrecht kent zo’n 30 tot 50 hotspotlocaties, bijvoorbeeld in de wijken Noord en Kort-Ambacht, waar vaker en meer afval naast de container wordt geplaatst. Wanneer een locatie stopt een hotspot te zijn, ziet de gemeente na verloop van tijd de overlast toch weer stijgen. Mogelijk veroorzaakt door de instroom van nieuwe inwoners.

Boete leidt niet per perse tot gedragsverandering
In navolging op het Lik-op-stukafvalbeleid was het plan bijplaatsers een boete van 95 euro op te leggen, plus de kosten voor het verwijderen van het afval. In een brief aan de gemeenteraad schreef wethouder van Dongen dat beide juridisch (nog) niet mogelijk zijn. En wil daarom voorlopig aan overtreders alleen de opruimkosten van 179 euro in rekening brengen. De inzet van Toezicht en Handhaving in september 2025 leidde tot meer boetes. Van 19 (2024) naar 84 (2025) en 43 in het eerste kwartaal van 2026. Tegelijkertijd is de ervaring van overlast gestegen.

Alleen een boete of opruimkosten opleggen geven dus niet het gewenste effect. ‘We zien meer meldingen van en kilo’s aan bijplaatsingen. De frustratie van inwoners die de overlast ervaren neemt toe.’ De gemeente pleit daarom voor een bredere aanpak dan handhaving. Zoals een intensieve samenwerking met ketenpartners als Diverz, woningcorporaties en Buurtbloeiers. ‘De samenwerking met Buurtbloeiers is essentieel omdat een groot deel van de hotspots zich in deze wijken bevindt.’

In de eerste bijeenkomst na het zomerreces, 8 september aanstaande, gaan college en gemeenteraad in gesprek over de resultaten en ervaringen van de huidige aanpak. En of het wenselijk is een integrale ketenaanpak in te zetten.

Tekst: Meity Bodenstaff- de Folter