Indische familie-erfstukken krijgen bijzondere plek

Ruim 300.000 mensen vertrokken vanuit Nederlands-Indië/Indonesië naar Nederland. Hun hele bezit droegen ze mee in een paar koffers. Naast kleding zaten er ook items in die herinnerden aan het leven dat zij achter lieten. De originele familiestukken zijn vaak de enige tastbare link naar het verre thuis en leven van de ouders en grootouders. Woon je in Zwijndrecht en heb je zo’n bijzondere herinnering geërfd? Kom dan zaterdagmiddag 3 oktober aanstaande naar de Vergulde Swaen.

Ruim 82 jaar na de komst van de eerste repatrianten, geven Stichting Herdenking Slachtoffers 2^e Wereldoorlog Nederlands-Indië en de Historische Vereniging Zwijndrecht die familieherinneringen een eervol plekje. Het erfstuk kan van alles zijn. Een babyfoto voor het huis in de kampong, het reisdocument naar Nederland, de cobek en oelikan (vijzel) uit de oude keuken, de Japanse interneringskaart van je opa of familierecepten neergeschreven in een schoolschrijf door je moeder.

Op 3 oktober maakt de fotograaf een foto van het erfstuk en het verhaal wat erbij hoort, wordt vastgelegd. Daarna worden foto en verhaal toegevoegd aan de BelevenisTafel van de Historische Vereniging.

Poesaka
In het Bahasa Indonesia (de originele taal van Indonesië) hebben de familiestukken een naam; Poesaka (waardevol/heilig erfstuk). Door het pad van het familiestuk te volgen, krijgen we een kijkje in het leven van de eerstelingen uit Nederlands-Indië/Indonesië en de generaties die opgroeiden in Nederland. De Poesaka’s krijgen hierdoor een diepere betekenis met een belangrijke symbolische en emotionele waarde.

Sjoerd vertrok, op 4 augustus 1964, samen met zijn vrouw, drie zonen en babydochter naar Nederland. Bij vertrek kreeg hij van zijn moeder twee handgesneden lerenpoppen mee. De Wajang (schaduw) Kulit (leer) speelt de hoofdrol in een traditioneel Indonesisch schimmenspel. De twee schaduwpoppen hingen Sjoerds hele leven aan de muur van zijn slaapkamer. Zijn moeder heeft hij nooit meer gezien. Eén Wajang Kulit ligt bij zijn kleinzoon (de zoon van zijn jongste dochter), de andere lerenpop bij de dochter die mee naar Nederland migreerde.

Repatriëring
De trek naar Nederland verliep in zes migratiegolven over een periode van ruim 20 jaar. En begon vlak na de capitulatie van Japan. De eerste repatrianten in 1945 waren de oorlogsslachtoffers. De laatste groep vertrok tussen 1964 en 1968. De ruim 15.000 spijtoptanten kozen in eerste instantie voor warna negara (Indonesisch staatsburgerschap). Maar kozen, door de oplopende spanningen tegen de Indische Nederlanders, later voor de Nederlandse nationaliteit.

Oproep
Woon je in Zwijndrecht en heb je een familie-erfstuk uit Nederlands-Indië/Indonesië? Dan nodigen we je uit om op zaterdagmiddag 3 oktober naar de Vergulde Swaen, Rotterdamseweg 53-55, te komen. Inloop is tussen 13:00 en 13:30 uur, rond 16:30 is de afsluiting. Wethouder van Cultuur Jacqueline van Dongen zal deze bijzondere bijeenkomst openen. De wethouder, in haar hoedanigheid als locoburgemeester, sprak dit jaar ook bij de 15 augustus 1945 herdenking op het Raadhuisplein.

Mocht je langs willen komen om te luisteren naar een paar van de verhalen en wil je de meegebrachte items graag zien? Zorg dan dat je er op 3 oktober bij bent. Heb je vragen? Stuur ze alvast naar secretariaat@ikherdenk15augustus.nl of check www.ikherdenk15augustus.nl

Tekst en foto: Meity Bodenstaff- de Folter