Kameraadschap die je nooit helemaal kwijtraakt

Geef acht…breng groet. Op dat moment brengen de oudgedienden hun rechterhand omhoog en salueren. Hun ogen strak vooruit gericht. De trompettist speelt het Wilhelmus. Na de laatste toon, valt de stilte. Op de plaats…rust. Rust. Een toepasselijk begin van de jaarlijkse Veteranendag. Het commando werd gegeven door John Kluter, voorzitter van het veteranencomité Zwijndrecht en Hendrik-Ido-Ambacht. Ook de beide burgemeesters waren op 10 oktober aanwezig bij de reünie in de Boathouse.

De grote zaal is goed gevuld. Een paar tafels met militaire memorabilia flankeren de ruimte. Er lopen veteranen rond in uniform en veteranenkledij, vaak met verschillende versierselen op hun borst gespeld. De veteranen die gekomen zijn in gewone ‘onmerkbare’ kleren zijn aan de buitenkant lastig te onderscheiden van de niet-veteranen.

John Kluter, zelf uitgezonden naar onder andere Cambodja, Mali en Irak, maakte al snel duidelijk dat van binnen ze allemaal één missie deelden. ‘Mensen die verantwoordelijkheid namen toen dat nodig was. Mensen die lieten zien wat het betekent om op elkaar te kunnen rekenen. Veel van u herkennen het misschien wel. De kameraadschap die je nooit helemaal kwijtraakt. Dat gevoel dat je samen iets hebt meegemaakt wat anderen soms moeilijk kunnen plaatsen.’

Missing Man
Herbert (85) werd als dienstplichtige in 1961 uitgezonden naar Nieuw-Guinea. Hij was de enige aanwezige die in de oorlog tussen Indonesië en het toenmalige Nederlands Nieuw-Guinea heeft gestreden. ‘Ik was 22 jaar en moest mee als tolk, op patrouille achter de Indonesiërs aan. Je zit in het oerwoud, je hoort geritsel maar ziet geen hand voor ogen. Je vraagt je constant af, wat schuilt daar?’

Gilvy (60) is actief-veteraan en werkt momenteel bij het Ministerie van Defensie in Den Haag. Hij is twee keer uitgezonden geweest. Naar Bosnië en Afghanistan. ‘We gaan en weten de gevolgen van onze beroepskeuze.’ Gilvy staat naast een bijzonder aangeklede tafel; The Missing Man Table. Bij de tafel staat een lege stoel. Ter nagedachtenis aan de kameraden die zijn omgekomen, worden vermist of gevangen zijn genomen. Op de tafel staan of liggen verschillende voorwerpen. Allen met een symbolische betekenis. Zo herinnert de rode roos aan de offers die zijn gebracht. Het gele lint om de vaas is de belofte nooit te stoppen met zoeken. En het licht van de kaars is een levende herinnering aan degenen die er vandaag niet bij zijn.

Het is weer aan ons
Om en om mogen de burgemeesters uit Ambacht en Zwijndrecht het woord nemen. Het is trouwens alweer het 16^de jaar dat de Veteranendag lokaal wordt gevierd. Dit jaar is het de beurt aan Patrick van der Giessen, burgemeester Hendrik Ido Ambacht.

‘Alles wat jullie deden en doen, is gericht op vrede. In Cambodja, op de Balkan, Uruzgan, Irak, Mali, op de zee voor de kust van Somalië. In ons dagelijks leven vergeten we vaak hoe bijzonder het is dat we vrede hebben. Het verdwijnt uit ons gesprek. Uit de politiek, waar we vooral praten over budgetten en paraatheid. Uit het maatschappelijke debat, waar wie over vrede begint al snel naïef wordt genoemd.

Nu is het weer aan ons. Door te luisteren. Door het woord vrede hardop te zeggen, tegen elkaar op straat en op sociaal media.’

Tekst: Meity Bodenstaff- de Folter
Foto’s: Norbert Man