‘Dit is niet de oplossing’

Wie de komende weken een krant (zoals deze) of een tijdschrift openslaat, ziet bij advertenties van politieke partijen een speciale “waarschuwing” staan. Het is een strook met de mededeling: ‘Dit is een politieke reclameboodschap in het kader van de gemeenteraadsverkiezingen’. Politieke partijen in Zwijndrecht zijn verdeeld.

Het label, dat associaties oproept met de waarschuwing op sigarettenpakjes, is sinds oktober 2025 verplicht in het kader van de Wet Politieke Reclame. En die is weer afgeleid van een Europese verordening, bedoeld om transparantie te vergroten, gerichte advertenties te beperken en manipulatie of buitenlandse inmenging bij verkiezingen tegen te gaan.

‘’Jongens waar zijn we mee bezig’’, vertelt Fred Loos fractievoorzitter van ABZ. Het label moet onderdeel zijn van de advertentie en verkleint daardoor de advertentieruimte voor de politieke partijen. ‘’Het kost onnodig geld en tijd. Het moet daarna ook nog allemaal gecontroleerd worden’’, vervolgt Loos. Dit betekent ook: hoe groter de advertentie, hoe groter het label.

Het label moet verplicht weergegeven worden wanneer er advertenties gekocht worden bij de media maar als partijen het zelf verspreiden hoeft het label niet. ‘’Op de borden aan de weg hoeft het helemaal niet want die zijn zelf verspreid’’, aldus Loos.

Transparantie 
Raadscommissielid Dana Gooijer van D66 snapt de gedachtegang achter de regel, maar vindt dat er naar een andere oplossing moet worden gezocht. ‘’Het is goed dat politieke advertenties kenbaar moeten worden gemaakt, maar dit is niet de oplossing’’, vertelt Gooijer. Zij vindt dat de regelgeving rondom het label nog vaag is. ‘’Er gaat toch best een stuk van je advertentie weg en het maakt het zeker niet mooier. Er moet een duidelijke lijn worden getrokken. ’’

‘’Ik denk dat het voor mensen fijn is om te zien dat dit vanuit een politieke partij komt en dat er transparantie wordt geboden,’’ zegt Bernd van Es, secretaris van het CDA Zwijndrecht. Volgens hem weegt die openheid op tegen het verlies van de advertentieruimte. ‘’Zeker in deze tijd waarin veel sprake is van nepnieuws, is een keurmerk wel toepasselijk. Natuurlijk is het even iets meer nadenken, maar transparantie mag ook wel even iets meer moeite kosten voor ons als partij.’’

Uitzoekwerk
Ook mediabedrijven ervaren gevolgen van de wet. Zij mogen politieke advertenties alleen nog accepteren als partijen een transparantieverklaring overleggen waaruit blijkt dat hun campagne geregistreerd is. “Dit betekent voor ons extra administratie en uitzoekwerk”, zegt Annette de Keizer, media-adviseur bij uitgeverij Xebius, waar De Brug verschijnt. “Politieke partijen hebben er begrijpelijkerwijs vragen over en stellen die aan ons. Wij gaan op zoek naar het antwoord, al zijn wij niet de verantwoordelijke voor deze regels. We willen servicegericht zijn, maar het kost ons tijd die we liever aan de wensen van de klant zouden willen besteden.”

Inzage voor publiek
De nieuwe wet schrijft niet alleen voor dat politieke advertenties gelabeld zijn. Ook moeten adverteerders (dus politieke partijen) “transparantieverklaringen” indienen met gegevens over wie de campagne betaalt, voor welke verkiezing het is en hoeveel geld is uitgegeven. Die verklaringen kan iedereen inzien op www.politiekereclame.nl. Gericht online targeten mag alleen nog met uitdrukkelijke toestemming van ontvangers.