Watertoren

Tijdens de nieuwe expositie, die vanaf 20 december in Den Brommert te zien is kunt u onder meer een maquette bewonderen van de watertoren, die vanaf 1911 tot 1996 mede de skyline van ons dorp bepaalde. Elders in deze editie van De Brug leest u meer over deze winterexpositie. Het gaf mij aanleiding nog eens wat na te lezen over de geschiedenis van ons gemeentelijk waterleidingbedrijf.

Halverwege de 19e eeuw brak steeds meer de wetenschap door dat het drinken van niet gezuiverd water ernstige ziekten veroorzaakte. De Ambachters dronken in het gunstigste geval zelf opgevangen regenwater. Anderen waren veelal aangewezen op het water uit de Waal. Verschillende burgemeesters hebben in Ambacht ervoor geijverd dat de gemeente de beschikking kreeg over een eigen waterleidingbedrijf. Dit stuitte vooral af op onwil bij enkele onwillige conservatieve Ambachtse gemeenteraadsleden. In buurgemeente Zwijndrecht was tegen het eind van de 19e eeuw een eigen waterleidingbedrijf gesticht, waarvan de mooie watertoren bij het Zwijndrechtse veer nog een herinnering is. Burgemeester W. Spoor (1896-1911) heeft er de Ambachtse raad van weten te overtuigen, dat aansluiting van Ambacht op die waterleiding een verbetering betekende. Maar helaas was de capaciteit van het Zwijndrechtse waterbedrijf ontoereikend om heel ons dorp van gezuiverd drinkwater te voorzien. De leiding werd tot nabij het dorp aangelegd. Straten als de Achterambachtseweg, Ambachtsesteeg (Reeweg) en andere wegen in het buitengebied bleven verstoken van deze elementaire voorziening. Bovendien bleek dat er vooral op maandag en zaterdag soms onvoldoende en schadelijk water uit de kraan kwam. Het voorbereidend werk van burgemeester Spoor vond eind 1910 haar bekroning toen er in de Ambachtse gemeenteraad een meerderheid leek te ontstaan voor een eigen bedrijf. In 1910 werd de gemeenteraad tussen Kerst en Nieuwjaar bijeen geroepen om te besluiten een eigen waterleidingbedrijf te stichten. Het opvolgende jaar 1911 werd benut om het besluit uit het oude jaar ten uitvoer te brengen .Als symbool van de voortuitgang verrees nog in het eerste half jaar de watertoren boven de Ambachtse arbeidershuisjes uit. Ook die bewoners kregen schoon drinkwater. Een belangrijke vervolgstap was dat alle woningen verplicht op het waterleidingnet werden aangesloten. Als de woningeigenaar niet meewerkte kon de woning onbewoonbaar worden verklaard.

Onze watertoren heeft tot in de jaren ‘80 dienst gedaan. Toen groeide de overtuiging dat het beter zou zijn als gemeenten gezamenlijk een waterleidingbedrijf gingen exploiteren. Meerdere fusieprocessen ontstonden, die er in resulteerden dat ons drinkwater thans wordt geleverd door Oasen, die een groot deel van Zuid-Holland bedient.

De gemeentelijke watertoren werd overbodig. Na allerlei discussie, o.a. over de monumentale waarde van het bouwwerp verdween de toren in 1996 uit het silhouet van het dorp.