Koekoeken zijn weer terug

Regio - De afgelopen weken is het vogelkoor behoorlijk aangezwollen. Veel vogels zijn weer terug uit Afrika, zoals fitis, tuinfluiter, gierzwaluw, kleine karekiet en sprinkhaanzanger. Stuk voor stuk soorten die je met de kennis van geluid, dat is heel belangrijk met het vogels kijken, vrij eenvoudig rondom Ambacht en Zwijndrecht tegen kan komen. Voor de laatst arriverende soorten als spotvogel en bosrietzanger moeten we nog even geduld hebben, maar ook dat zal niet lang meer duren. Ook de koekoeken zijn weer teru,g en rondom de Devel, in het Waalbos en in Sandelingen-Ambacht is de kenmerkende zang van deze soort weer volop te horen.

Het geluid van de koekoek draagt ver, wat het niet altijd makkelijk maakt om ‘m zelf ook daadwerkelijk te zien. Tijdens het zingen verplaatsen ze echter behoorlijk wat, dus meestal duurt het niet lang voordat hij toch een keer langs komt vliegen. In de vlucht lijkt het wat op een sperwer of een houtduif. Een vogel met een lange staart en een wat onhandige vliegwijze. Bovendien zijn ze opvallend grijs van boven en mooi gestreept van onder. Wie ze beter kan bekijken, zal zien dat ze een schitterend geel oog en een gele snavel hebben. Opmerkelijk is overigens dat ook bruine koekoeken bestaan, meestal zijn dat vrouwtjes.

Koekoeken leggen hun ei in het nest van een andere vogelsoort. Altijd kleinere soorten, zoals kleine karekiet, heggenmus, graspieper of witte kwikstaart. Vrouwtjes koekoek zijn gespecialiseerd in één bepaalde soort, en leggen dan ook eieren die lijken op de eieren van de gastouder. Een vrouwtje wat dus een heggenmus op het oog heeft, zal elk jaar in het nest van een heggenmus haar ei leggen. Om het ei in het nest van een andere vogelsoort te krijgen, is natuurlijk behoorlijk wat vernuft nodig. Het uiterlijk van de koekoek weten ze daar goed voor te gebruiken, want in de vlucht lijken ze behoorlijk op een sperwer. Sperwers zijn de belangrijkste predators van kleine zangvogels, en niet zelden schrikken ze van het verschijnen van een koekoek. Bovendien laat het vrouwtje, wanneer ze een nest heeft gevonden, een soort giechel horen. Dat geluid lijkt op dat van een sperwer en versterkt de angst bij de gastouders. Die kiezen het hazenpad.

Nadat het vrouwtje haar ei in het nest heeft gelegd werkt ze of zelf alle eieren eruit, of het kuiken doet dat zodra die uit het ei kruipt. Vanaf dat moment zijn de gastouders volop bezig om hun adoptiekind groot te brengen, terwijl de daadwerkelijke ouders zich al gereed maken voor de terugreis naar Afrika. Het onderzoek naar die reis is in volle gang en op internet zijn Engelse koekoeken live te volgen via zenders. Koekoeken zijn bij uitstek geschikt om het trekgedrag te bestuderen, omdat van koekoeken zeker is dat ze het trekken niet aangeleerd krijgen van hun ouders. Naast dat het een schitterende vogelsoort om te zien, is de koekoek dus ook al jaren onderwerp van studie.

Heeft u vragen, zelf wat onbekends gezien of andere opmerkingen? Mail me gerust:
cornelisfokker@gmail.com