Waar zou AZC kunnen komen?

De mogelijke bouw van een asielzoekerscentrum na juli 2027 in plaats van de huidige asielboot lijkt een belangrijk thema te worden voor de gemeenteraadsverkiezingen op 18 maart. Vooral de plaatselijke VVD en Realistisch Ambacht bestoken elkaar hierover met deels tegengestelde en deels dezelfde ideeën.

Het punt is dat de gemeente vanuit de Rijksoverheid in het kader van de zogenoemde Spreidingswet de taak heeft om asielzoekers op te vangen. Sinds 2023 huisvest het COA daarom op de boot aan het Noordeinde 200 asielzoekers. De gemeente wil die overeenkomst met het COA verlengen tot 1 juli 2027. Verantwoordelijk wethouder Leo Platschorre stelt dat de ervaring met het opvangen van vluchtelingen op de boot aan het Noordeinde tot dusverre goed is. Omdat het college een bijdrage wil blijven leveren aan goede opvanglocaties gaat de gemeente onderzoeken of na 1 juli 2027 voor minimaal 5 jaar een duurzame (en voor het Rijk, dat alle kosten betaalt, goedkopere) opvang mogelijk is. Een eerste stap daarbij is om te onderzoeken waar in de gemeente dat dan zou kunnen. Het bespreken van die mogelijke locaties met de raad gebeurt begin maart in een besloten vergadering.

Langs de dijk
Veel mogelijkheden lijken er daarbij niet te zijn. Op de nog niet bebouwde locaties in de Volgerlanden is woningbouw gepland. Hetzelfde geldt voor de woningbouw aan de Noordoevers en mogelijk kleinschalige woningbouw bij de scholen De Bron en Meander. Dat het college een AZC zou willen vestigen in een van de groene parken in de gemeente lijkt ook zeer onwaarschijnlijk. Eigenlijk blijven er dan alleen braakliggende bedrijventerreinen langs de dijk naar Zwijndrecht over en mogelijk het leegstaande distributiegebouw van de Sperwergroep op het bedrijventerrein Nijverheidsweg. Die locaties zijn echter niet van de gemeente en dus is er overleg met de eigenaren ervan nodig.

Als dat overleg kansen biedt (lees: de eigenaren van die gronden of gebouwen willen wel verhuren of verkopen) worden vervolgens de locaties ergens in het tweede kwartaal van dit jaar voorgelegd aan de raad. Het is dan aan de raad om ook een communicatie- en participatieplan vast te stellen.

Achterkamertjes
Daar wringt de schoen tussen enerzijds VVD en anderzijds Realistisch Ambacht en Gemeente Belangen. Die laatste twee partijen dienden eind vorig jaar samen een plan in voor een breed onderzoek onder de Ambachters om het draagvlak voor een langdurig asielzoekerscentrum te peilen en wel vóórdat voor zo’n opvang voorbereidingen worden getroffen. Dat er nu wordt gepraat over mogelijke locaties voor een AZC achter gesloten deuren noemt Oene Doevendans van Realistisch Ambacht ‘achterkamertjesbesluitvorming’ en ‘bang zijn voor de mening van de inwoners’. De partij heeft ook aangekondigd niet bij die bespreking aanwezig te zullen zijn.

Gemeente Belangen staat er iets genuanceerder in. Marjet Vogelaar van die partij legt uit dat het wat haar partij betreft ging om participatie aan de voorkant. “Niet specifiek op locaties, maar kennis, kunde en creativiteit van de inwoners omtrent duurzame opvang in de breedste zin, aan de voorkant ophalen. Dat is participatie zoals Gemeente Belangen dat ziet. Nu lijkt het er op neer te komen dat Ambachters mogen kiezen uit een paar locaties en het daar mee moeten doen”.

Draagvlakonderzoek
Bij de behandeling van dat voorstel in december jl. kwam de VVD juist met de aanvulling om zo’n onderzoek pas te doen als er mogelijke locaties bekend zijn. “Je neemt inwoners niet serieus door hen eerst naar een voorkeurslocatie te vragen en daarna pas te ontdekken dat die locatie ongeschikt is, bijvoorbeeld door vervuiling van de grond”. Daan van den Wollenberg van die partij wijst erop dat de Raad in december wel degelijk heeft besloten om een uitgebreid draagvlakonderzoek te doen. Daardoor krijgen inwoners volgens hem juist de mogelijkheid om mee te denken, zorgen te uiten en creatieve ideeën of alternatieven voor te stellen.

Uiteindelijk zal de raad in de tweede helft van 2026 besluiten over een eventuele duurzame opvang van asielzoekers.

Ondanks hun onenigheid over het draagvlakonderzoek stellen zowel de VVD als Realistisch Ambacht geen voorstander te zijn van een asielzoekerscentrum. Beide partijen zijn tegen een AZC en willen alleen opvang bieden aan asielzoekers zolang de Spreidingswet van kracht is en dan alleen op schepen aan het Noordeinde.

Tekst: Trudy Wehrmeijer