15 augustus herdenking en viering op Raadhuisplein

‘De kracht van een lokale herdenking zijn echt de mensen,’ zeggen de vier bestuursleden van Stichting Herdenking Slachtoffers 2e Wereldoorlog Nederlands-Indië. We herdenken het einde van de Tweede WO in Nederlands-Indië op zaterdag 15 augustus op het Raadhuisplein in Zwijndrecht. Vanaf 18:30 uur kan je een kopje thee of koffie halen bij de koffiekar, voordat de herdenking om 19:00 uur begint. Rond 20:00 uur vieren we samen de vrijheid van vandaag.’

‘De financiële en materiele steun van plaatselijke ondernemers en organisaties, en de betrokken bezoekers uit vooral Zwijndrecht en Ambacht ervaren we als een warme aanmoediging. Dat zien we ook terug bij Nasi Bungkus van afgelopen juli. Tijdens deze bijzondere middag genoten wethouder Jauharina Oelfke-ten Seldam uit Ambacht en collega wethouder Ramon Pardo Kruidenier uit Zwijndrecht, samen met ruim 100 andere gasten van het eten en de gezelligheid. Wethouder Pardo: ‘dit is gemeenschapszin.’

Programma
Net als vorig jaar opent Wethouder Jacqueline van Dongen de herdenking met een persoonlijk woord. Ook dit jaar assisteert Scouting Panoord bij het kransleggen en het Zonnebloemendefilé. Zangers Merel Eve en Triple B & friends zorgen voor de muzikale omlijsting. En kinderambassadeurs Lois Vuik en Merel Pols lezen een hoofdstuk uit het kinderboek Mamma waarom zijn wij Indo’s? van de Dordtse schrijfster Stephanie Teeken. In het hoofdstuk hoort Melle dat haar overgrootvader moet werken aan de Birma-Siam spoorlijn. De hoofdspreker van de avond is Kyron Olmeijer.

De plechtigheid eindigt rond 20:00 uur en vloeit door in de vrijheidsviering met het Indische lied Poco Poco. Daarna is er tot 21:00 uur de gelegenheid om te genieten van DJ Karim en de hapjes van Toko Macan.

Een stukje geschiedenis
Vlak na de aanval op Pearl Harbor in december 1941 verklaart koningin Wilhelmina, uit solidariteit aan Amerika, de oorlog aan Japan. Nederlands-Indië, al ruim 300 jaar een kolonie van Nederland, is rijk aan grondstoffen. Omdat Japan hard brandstof nodig heeft, zet die de aanval in. Drie maanden later, op 8 maart 1942 geeft het Koninklijk Nederlandsch-Indisch Leger (KNIL) zich gewonnen. Nederlands-Indië wordt Japans bezet gebied totdat keizer Hirohito zich overgeeft op 15 augustus 1945. Het officiële einde van de 2e WO in het Nederlands Koninkrijk. Twee dagen later verklaart Indonesië haar onafhankelijkheid dat uitmondt in een dekolonisatie oorlog. De strijd voor erkenning en onafhankelijkheid gaat nog vier jaar door. Op 27 december 1949 komt er een einde aan het Nederlandse bewind in Nederlands-Indië/Indonesië.

Door de veranderende politieke verhoudingen vertrekken er tussen 1945 en 1968 ruim 300.000 mensen vanuit Indonesië naar Nederland. Voor velen betekende dit een gedwongen vertrek naar een onbekend land. De pijn van oorlog en ontworteling reizen met hen mee. Hier aangekomen, worden ze geconfronteerd met een kille ontvangst. Het leed en de impact van deze ervaringen op de oorlogsslachtoffers en de volgende generaties, bleef lange tijd onbesproken.

Blijven voelen
Hoofdspreker Kyron Olmeijer (31) is sociaal- en gedragspsycholoog. In zijn werk helpt hij mensen het Indisch zwijgen te doorbreken. Kyron’s eigen persoonlijke zoektocht versnelde door zijn rol in de documentaire Tussen Wal en Schip-Geruisloos Indisch, die vorig jaar zomer in première ging.

In de film onderzoeken drie kleinkinderen in openhartige gesprekken met hun Indische grootouders de erfenis van migratie, zwijgen en kolonisatie. Samen met zijn oma Louise verkent Kyron kokend en zingend wat onbesproken bleef. Helaas was Louise te ziek om de première in juni mee te maken. In huiselijke sfeer, omringd door familie heeft ze de documentaire met haar kleinzoon toch kunnen zien. Een paar maanden later is ze overleden. ‘Wat ik in de film en in de gesprekken daarna zag en voelde, leidde uiteindelijk tot de oprichting van mijn bedrijf Terus Rasa. Wat blijven voelen betekent. Die boodschap wil ik zaterdagavond overdragen’, zegt Kyron.

Welkom
Voor en na de herdenking is er ook nog gelegenheid om de expositie Oud Zeer te gaan bekijken. De 19 portretten zijn afgebeeld op ramenstickers en daardoor binnen en buiten het gemeentehuis te zien. ‘We zijn heel blij dat de herdenking en de geschiedenis van Nederlands-Indië steeds meer aandacht krijgt’, zegt de Stichting. ‘We hopen zaterdag 15 augustus ook jou te ontmoeten op het Raadhuisplein.’

Tekst: Meity Bodenstaff- de Folter