Zwarte kraaien: intelligent en gehaat

De zwarte kraai is misschien wel de minst geliefde vogel die in Nederland voorkomt. Dat zal waarschijnlijk komen door het deels agressieve karakter van de soort en het feit dat kraaien het zeker niet schuwen om jonge vogels op de peuzelen of nesten te plunderen. Het zijn echter echte alleseters, die zich met name voeden met insecten (veel kevers bijvoorbeeld). Ook vormen granen een groot deel van het dieet, net zoals ze vaak dode dieren opruimen. Daarmee vervullen ze ook een belangrijke functie, namelijk om uitbraken van ziektes te remmen door de dode beesten op te eten. Ook het uiterlijk van de vogel zal niet meespelen. Zwarte kraaien zijn volledig zwart, inclusief het oog, de snavel en de poten. Wie ze echter de tijd neemt om ze wat beter te bekijken, zal zien dat ze in het zonlicht toch ook een groenpaarse glans over hun verenkleed hebben.

Ondanks het feit dat kraaien niet echt geliefd zijn, is het wel één van de meest intelligente vogelsoorten. Het is bekend dat ze meerdere stappen vooruit kunnen denken, zoals wanneer voedsel onbereikbaar in een potje water drijft. Ze zijn in staat om net zolang steentjes in het water te gooien tot het waterpeil hoog genoeg is, zodat ze het drijvende voedsel kunnen bemachtigen. Ook is het bekend dat ze goed in staat zijn om mensen te herkennen. Op de ringbaan waar ik actief ben in de duinen had ook eens één van de onderzoekers een zwarte kraai gevangen (wat al niet makkelijk is…), maar vervolgens werd er elke keer groot alarm geslagen als hij over het fietspad langs kwam. En dat terwijl daar vele honderden mensen per dag passeren.

En terwijl de zwarte kraaien hele normale vogels lijken te zijn, komen ze toch maar beperkt voor in de wereld. De zwarte kraaien die wij in Nederland zien en die hier het hele jaar aanwezig blijven (het zijn echte standvogels), komen eigenlijk alleen in West-Europa voor. Dus van Spanje tot het zuiden van Denemarken ongeveer. In Scandinavië en ook juist weer in Zuid- en Oost-Europa komen uitsluitend bonte kraaien voor. Deze bonte kraaien hebben een volledig witte buik en mantel, maar wel zwarte vleugels, kop en staart. Bonte kraaien trekken veel meer dan zwarte kraaien, dus vroeger kwamen in de winter grote aantallen bonte kraaien naar Nederland om te overwinteren. De laatste jaren is dat echter volledig verdwenen en is de bonte kraai in Nederland een echte zeldzaamheid.

Naast de zwarte kraai van West-Europa, komt ook in het uiterste oosten van Azië (Japen en omgeving) een veel gelijkende soort voor. Tussen deze leefgebieden van zwarte kraaien zal je uitsluitend bonte kraaien tegenkomen, zodat zwarte kraaien wereldwijd gezien niet eens zo’n groot leefgebied hebben. In onze regio kan je eigenlijk overal wel zwarte kraaien tegenkomen, zowel binnen als buiten de bebouwde kom. In elk groepje met hoge bomen zit allicht een nest en daar zal dan ook het gehele jaar een stelletje in de buurt aanwezig zijn.
Heeft u vragen, zelf wat onbekends gezien of andere opmerkingen? Mail me gerust:
cornelisfokker@gmail.com