Eerste boomkrekels

“Zruuuh zruuuh”. Afgelopen week hoorde ik eindelijk het geluid van een boomkrekel in Ambacht. Een nieuwkomer in onze regio, nadat de soort in 2004 zich voor het eerst in Nederland vestigde langs de Waal bij Nijmegen. De soort kwam daar in het oosten van het land de grens over vanuit Duitsland, waarna hij zich via rivieren naar het westen uitbreidden. Boomkrekels hebben eieren die overstromingen door water kunnen overleven, en zich via rivierwater kunnen verspreiden. Afgelopen jaren werden dan ook steeds meer waarnemingen richting het westen gedaan, langs de Merwede. Ze kwamen ook al echt in de buurt, namelijk in Papendrecht en Alblasserdam, waar dus kennelijk eitjes van deze soort waren aangespoeld! Aan onze kant van de rivier kon ik er de afgelopen jaren maar geen vinden, maar afgelopen week lukte het!

De eerste waarneming had ik, gezien de waarnemingen langs de rivieren, verwacht op de Sophiapolder of in de Crezéepolder. Groot was ook mijn verbazing toen ik langs een viaduct over de A16 de eerste boomkrekel vond. Aan de onderkant van een bramenblad zat het mannetje minutenlang zijn eentonige klanken te produceren, in de hoop om een passerend vrouwtje te lokken. Boomkrekels zijn langgerekte, platte, geelwitte krekels. De achterpoten zijn sterk, waarmee ze ook kunnen springen. Ze hebben een lange nek en kop en lichte, doorschijnende vleugels. De mannetjes zingen met behulp van deze vleugels, die ze omhoog zetten en waarmee ze trillend het geluid voortbrengen.

Dat het eerste exemplaar langs de A16 zat was dus een verrassing, maar aan de andere kant ook weer niet helemaal. Het is bekend dat boomkrekels zich niet alleen met het rivierwater verspreiden (via eitjes), maar ook is bekend dat ze zich net zoals veel andere sprinkhanen en krekels verplaatsen met auto’s. Verspreid door het land zijn al op veel plekken boomkrekels opgedoken, die zich met de auto uit Zuid-Europa naar Nederland hebben laten verplaatsen. In Zuid-Europa is het immers een zeer algemene soort, die in de avonden en nacht overal is te horen.

Echter, na de eerste vondst van boomkrekel hoorden we de avond erna ook een boomkrekel rustig zingen op de Sophiapolder. De ruige, dicht begroeide dijken op het eiland in de Noord met veel bramen, jonge boompjes en kruiden zijn uitermate geschikt voor deze soort. De aanwezigheid van slechts één exemplaar laat zien dat ze nog maar net zijn gearriveerd en zeker nog niet algemeen zijn. In Papendrecht zijn daarentegen al plekken langs de Merwede waar je tot tien boomkrekels tegen elkaar op kan horen zingen. Het zal bij ons in de regio nog een kwestie van tijd zijn, maar eindelijk hebben ze dit jaar de rivier overgestoken.

Boomkrekel is daarmee één van de vele zuidelijke sprinkhanen die steeds meer voet aan de grond krijgt in Nederland. En telkens duiken nieuwe soorten op. Afgelopen jaar is bijvoorbeeld de zuidelijke sikkelsprinkhaan opgedoken tegen de Duitse grens, waar ook de eerste boomkrekels zich vestigden. Wellicht dat over twintig jaar ook deze soort in onze regio zal opduiken?

Heeft u vragen, zelf wat onbekends gezien of andere opmerkingen? Mail me gerust:
cornelisfokker@gmail.com