Weer een nieuwkomer

Na vogels zijn het de sprinkhanen die mij persoonlijk het meest aanspreken, meer nog dan vlinders, libellen of planten. Misschien is dat wel door het feit dat je ze makkelijk kan herkennen aan het geluid en dat ze vaak ook kunnen vliegen. Het is ideaal dat je sprinkhanen, als je de geluiden eenmaal onder de knie hebt, gewoon vanaf de fiets kan determineren. De zang is per soort uniek, net zoals dat ook met vogels het geval is. Slechts enkele soorten sprinkhanen maken geen geluid, of geluid dat niet met het menselijk oor te horen is (te hoog of te zacht).

Relatief vaak schreef ik al over sprinkhanen, omdat dit een soortgroep is waar veel in verandering is. Toen ik begon met het kijken naar sprinkhanen rond 2010 was het zuidelijk spitskopje net gearriveerd vanuit het zuiden. Nu lijkt dat eigenlijk wel de meest algemene sprinkhaan te zijn in graslanden, bermen en op dijken, maar ook ver in de bebouwde kom kom ik ze tegen in plantsoenen of slootkanten. Nu is het de grote spitskop die ons land binnen druppelt. Deze zomer hoorde ik de eerste exemplaren in Ambacht en Zwijndrecht. Deze gifgroene sprinkhaan zingt uitsluitend ’s nachts: een hard en hoog gezoem. Overigens is deze soort niet te verwarren met de grote groene sabelsprinkhaan. Dat is de sprinkhaan (meestal ‘krekel’ genoemd in de volksmond) die zich overal in de bebouwde kom laat horen als de zon onder is gegaan.

Heel verrassend vond een collega van mij tijdens nachtelijk onderzoek naar vleermuizen afgelopen week nog een andere sprinkhaan. In een plantsoen in Zwijndrecht hoorde hij onafgebroken een sprinkhaan hoge roepjes voort te brengen. De avond erop hoorde ik hem daar ook en na even zoeken kon ik ‘m midden in de struik vinden.
Het bleek een bruine soort te zijn, en op basis van de kenmerken is het een duinsabelsprinkhaan. Deze soort komt in Nederland, zoals de naam al doet vermoeden, vrijwel uitsluitend voor langs de kust. Ze zitten van Zeeland tot de Waddeneilanden eigenlijk overal in het duingebied. De afgelopen jaren zijn er echter ook nieuwe populaties ontdekt langs de Rijn en in Zuid-Limburg.

De waarneming in Zwijndrecht is dan ook totaal onverwacht. Grote vraag is hoe dit beestje zo midden in de woonwijk is terechtgekomen. Bij sprinkhanen zijn er dan altijd een paar opties. Het is goed mogelijk dat de soort zelf is gevlogen, want duinsabelsprinkhanen kunnen goed vliegen met hun vleugels. Wellicht is het meer waarschijnlijk dat de soort via een auto of ander voertuig vanuit het zuiden is meegelift. Het is niet ongebruikelijk dat sprinkhanen zich via auto’s of treinen verplaatsen, en in Zuid-Europa is de soort een stuk meer wijd verspreid dan hier. Hoe het ook zij, wij hebben hier weer een nieuwe soort sprinkhaan erbij die ’s nachts oneindig lang zijn zang laat horen. Het droevige einde van dit stukje is natuurlijk dat het vrijwel is uitgesloten dat het zingende mannetje met zijn zang een vrouwtje zal weten te lokken. Tja…

Heeft u vragen, zelf wat onbekends gezien of andere opmerkingen? Mail me gerust:
cornelisfokker@gmail.com