Kleine zilverreiger: een recente nieuwkomer

Het recent ingerichte Waalbos, gelegen ten zuidwesten van Rijsoord, ontwikkelt zich de laatste jaren tot een afwisselend natuurgebied. De aangeplante bospercelen beginnen een beetje op hoogte te komen, terwijl de omvang van het gebied zorgt voor veel variatie. Nog steeds broeden in het gebied aardig wat kieviten en tureluurs, waardoor het ook nog één van beste weidevogelgebieden is uit de omgeving. In de winter komen soorten als houtsnip algemeen voor in het gebied, en is er altijd een grote variatie aan eenden te zien. Totaal kan je in deze tijd van het jaar wel negen soorten eenden in het gebied tegenkomen, die zich met name in de plasjes tussen het fietspad en de Langeweg ophouden. Dit is ook het overwinteringsgebied van een lokale zeldzaamheid: de kleine zilverreiger.

Kleine zilverreigers stonden voor 1979 in Nederland nog te boek als echte zeldzaamheid. Vanuit Zuid-Europa verdwaalde weleens een exemplaar naar noordelijke contreien, maar meer was het ook niet. Nadat de soort vanaf 1994 in Nederland broedde, is het snel gegaan met dit kleine witte reigertje, met opvallende zwarte snavel en gele poten. De gele voeten zijn overigens een belangrijk onderscheidend kenmerk met de algemeen voorkomend grote zilverreiger, naast het veel kleinere formaat natuurlijk.

De toename van kleine zilverreiger ging in Nederland echter niet zonder slag of stoot. Het zijn bij uitstek reigers die jagen op vis en andere beestjes die in het water leven. Meestal staren ze minutenlang roerloos naar het wateroppervlak, waarbij ze soms met hun poten wat roeren in de bodem om beestjes op te schrikken. Bedachtzaam kunnen ze zich zo door het water voortbewegen, wachtend en hopend op een beweging in het water, waarna ze genadeloos toeslaan. Op het moment dat het water bevriest zijn deze jongens vrij kansloos, in tegenstelling tot bijvoorbeeld grote zilverreigers. Grote zilverreigers kunnen makkelijk overschakelen op het jagen van muizen en trekken bovendien massaal weg bij een vorstinval. Kleine zilverreigers hebben op één of andere manier niet die helderheid van geest en de sterfte van ‘kleine zillen’ kan dan ook erg groot zijn.

Het geval wil echter dat het de laatste jaren steeds minder vaak koud wordt in de winter, wat de kleine zilverreiger goed in de kaart speelt. De laatste jaren overwinteren dan ook standaard 1-3 kleine zilverreigers in de regio, waarbij het Waalbos favoriet is. In de juli en augustus verschijnen ze daar voor het eerst, direct na het broedseizoen. Waar deze reigertjes broeden is niet bekend, maar vermoedelijk in het Hollands Diep, waar een grote reigerkolonie aanwezig is. Als het meezit voor ze en de vorst blijft uit, kan je ze tot in maart tegenkomen in het gebied. Niet zelden vliegen ze vlak langs het pad op of zie je ze op afstand in het ondiepe water rondstappen. Ook vanaf de Langeweg zijn ze vaak goed te zien in de daar gegraven plasjes. Opletten dus!

Heeft u vragen, zelf wat onbekends gezien of andere opmerkingen? Mail me gerust: cornelisfokker@gmail.com